Skip to content

Буџет од 7,2 милијарди евра, плус околу 2 милијарди за стари долгови: Македонија во 2027 позајмува за да врати позајмено

1 мин. читање
Сподели
Буџет од 7,2 милијарди евра, плус околу 2 милијарди за стари долгови: Македонија во 2027 позајмува за да врати позајмено

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска го нарече буџетот за 2027 година еден од најтешките досега. Тешко е да не се согласиш со неа. Буџетот е проектиран на 7,2 милијарди евра, а покрај сè што треба да плати, државата во текот на годината мора да собере и околу две милијарди евра само за враќање и обновување на старите долгови.

Позајмуваме за да вратиме позајмено

Според Предлог-буџетот, приходите се планирани на 395,4 милијарди денари, а расходите на 440,4 милијарди. Разликата од 45 милијарди денари, околу 732 милиони евра, ќе се покрие главно со задолжување. На тоа се додаваат 124,6 милијарди денари обврски по постојниот долг што доспеваат во 2027 година, од кои 46,5 милијарди кон странски кредитори и инвеститори.

Најголемата поединечна ставка е еврообврзницата од 500 милиони евра издадена во март 2023 година. Четири години подоцна, целата главнина доаѓа на наплата. Голем дел од обврските се и едногодишни државни хартии од вредност во износ од 60 милијарди денари, кои државата планира повторно да ги обнови со нови. За сето тоа, во странство се планира ново задолжување од 86,8 милијарди денари, околу 1,41 милијарда евра.

Јавниот долг во 2027 година, според Министерството за финансии, ќе достигне 12,3 милијарди евра, или 59,7 отсто од бруто-домашниот производ. Тоа е само 0,3 процентни поени под прагот од 60 отсто, познат од критериумите од Мастрихт.

Повеќе за плати, пензии и судство

Министерката вели дека и во вакви услови има раст. Ставката за плати расте 6,6 отсто, или за 3,5 милијарди денари, пензиите 4,8 отсто. Буџетот на судството расте 19 отсто, на Јавното обвинителство 9 отсто, со нови 200 вработувања. За одбрана се издвојуваат 2 отсто од БДП. Даночните стапки, според програмата на Владата, нема да се менуваат, а растот на даночните приходи е проектиран на 6,4 отсто.

Опозицијата гледа друга слика. Лидерот на СДСМ, Венко Филипче, тврди дека нема доволно пари за зголемување на платите во здравството и образованието и предупредува на долговите на државата кон стопанството, околу 70 милиони евра заедно со обврските за поврат на ДДВ, што може да донесе неликвидност кај компаниите. На предлог-буџетот се поднесени околу 300 амандмани.

Кога старите долгови се враќаат со нови, долгот не исчезнува. Се префрла на следните години, под нови услови и со нови камати. Колку долго може да се оди по работ од 60 отсто, и што ќе остане за болници и училишта ако каматите пораснат?