Skip to content

36 амандмани, од кои 21 со посредство однадвор: Сиљановска-Давкова има „голем проблем“ да бара нова уставна измена

1 мин. читање
Сподели
36 амандмани, од кои 21 со посредство однадвор: Сиљановска-Давкова има „голем проблем“ да бара нова уставна измена

Уставот на Македонија наполни 35 години, а претседателката Гордана Сиљановска-Давкова го одбележа роденденот со бројка што повеќе личи на дијагноза: 36 амандмани. „Во компаративното уставно право ние сме рекордер во измени на Уставот“, им рече таа на пратениците на свеченото обележување во Собранието.

Од тие 36 измени, според неа, само 15 биле иницирани однатре. Во 21 случај посредувала меѓународната заедница. Уставот бил донесен на 17 ноември 1991 година со 92 гласа „за“ и 22 „против“, а веќе следната година, „уште неисушено мастилото“, дојдоа првите два амандмани. „Барањето дојде од надвор. Ние правниците тоа го нарекуваме наметнати промени“, рече Сиљановска-Давкова.

„Голем проблем“ со новата измена

Претседателката, која во 1991 година била надворешна членка на Комисијата за уставни прашања, не остави простор за двосмисленост: „Вие пратениците нè претставувате нас, ги претставувате граѓаните и гласате по сопствено уверување. Јас имам голем проблем да барам од вас да го смените Уставот.“

Реченицата има јасна адреса. Македонија, вели таа, е подготвена за разговор со Бугарија, но бара гаранции дека евентуалната уставна измена нема да биде проследена со нови условувања. „Ние само сакаме да не биде ова уште една измена заради измена по која ќе следи нова“, изјави таа. Земјата, според неа, не бара привилегиран третман, туку исти правила и предвидливост како и другите кандидати.

Експерти во Собранието

Конкретниот предлог е скромен, но разумен. Сиљановска-Давкова предложи собраниската Комисија за уставни прашања да биде проширена со надворешни експерти по уставно право, кои заедно со пратениците постојано би го следеле спроведувањето на Уставот. Од претседателот на Собранието, Африм Гаши, побара комисијата да се свикува почесто.

Гаши, пак, зборуваше за Уставот како основа за стабилност, демократски развој и општествена кохезија. Убави зборови за документ што, ако се верува на бројките на претседателката, повеќе пати бил менуван со посредство однадвор отколку на домашна иницијатива.

Прашањето што го постави самата Сиљановска-Давкова останува без одговор: ако Уставот е закон над законите и најважниот договор меѓу граѓаните и државата, зошто толку често се менува? И кој ќе гарантира дека 37-миот амандман, ако дојде, ќе биде последниот што некој ќе го побара однадвор?