Skip to content

Fasulja e Tetovës po zhduket: nga 300-400 kilogramë për dekar në 300 nga dy dekarë, kanali i mbyllur, të rinjtë ikën

1 min. lexim
Shpërndaj
Fasulja e Tetovës po zhduket: nga 300-400 kilogramë për dekar në 300 nga dy dekarë, kanali i mbyllur, të rinjtë ikën

Në fshatin tetovar Tearce për të katërmbëdhjetën herë u mbajt „Dita e fasules“. Tryezë e përbashkët, fasule në kazan të madh, shoqata kulturore-artistike, porosi për të rinjtë. Organizatori, organizata joqeveritare CED, dëshiron të promovojë fasulen e Tetovës si brend të Regjionit të Pollogut. Problemi është se brendi pa prodhues është vetëm etiketë: nga viti në vit fasulja e Tetovës gjithnjë e më me vështirësi gjendet në treg, dhe çmimi i sajë është gjithnjë më i lartë.

Abdula Muaremi nga Tearce mbjell fasule tridhjetë vjet. Më parë çdo vit nga tre-katër dekarë, këtë vit mezi dy, „sepse është thatësi e madhe“. Më parë, thotë, mjaftonte fasulja të ujitej dy herë dhe dhanë 300 deri 400 kilogramë nga dekari. Tani duhet të ujitet shtatë herë, dhe prodhimi është mezi 300 kilogramë - nga dy dekarë. Kanali i ujitjes është i mbyllur, „nuk ka radhë për shfrytëzimin e ujit“. Gjysma e prodhimit, trefish më shumë punë. Nuk ka llogari që duron një ekuacion të tillë.

Krume Trpçeski e thotë të njëjtën me një pamje tjetër: një kohë çdo shtëpi mbjellte ara me fasule, „dhe tani asnjë shtëpi nuk mund të gjejë 10 kila fasule“. Ata që një kohë kultivonin fasule, tani blejnë nga marketet. Ka fshatra ku nuk ka as një prodhues.

Arsyet janë tre dhe vetëm një nuk varet nga askush. Klimën - vapat e verës që thajnë arën - nuk e kontrollon as komuna as Qeveria. Por kanali i mbyllur dhe radha e paekzistuese për ujë nuk janë ndryshim klimatik, por administrim. Kush e mbylli kanalin në Pollog dhe kush duhet t'e hapë? Arsyeja e tretë, të rinjtë që „ikën“ nga bujqësia, është pasojë e dy të parave: askush nuk mbetet në një arë që kërkon shtatë ujitje pa ujë.

Manifestimi i dërgon porosi të rinjve se me fasule mund „diçka më shumë të bëhet në mjediset rurale“. Porosia është e mirë. Por bujku me tridhjetë vjet përvojë tregoi të gjithë historinë me dy fjalë: „kushte nuk ka“. Fasulja e Tetovës do të mbijetojë në menyn e restoranteve. Pyetja është a do të mbijetojë në arë - dhe a e konsideron ndonjë institucion fare si problem të vetin.