Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë sot në mëngjes mban seancën e saj të 14-të. Në rendin e ditës: shtatë iniciativa për vlerësimin e kushtetutshmërisë së ligjeve nga disa sektorë, dhe një varg lëndësh të tjera. Të gjitha brenda një dite pune që rutinisht mund ta ndryshojë sistemin juridik për disa fusha.

Mes ligjeve për të cilat do të diskutohet është Ligji për ndërtim - me dispozita që ndikojnë në planifikimin urban. Ligji për gjahun dhe gjuetinë - me pyetje për menaxhimin e burimeve natyrore. Dhe Ligji për menaxhimin e mbeturinave - me rregullore mjedisore që po testohen për përputhshmëri me Kushtetutën.

Përveç këtyre tre ligjeve të mëdha, në rendin e ditës janë edhe rregulloret në fushën e sigurimit shëndetësor, si dhe vendime konkrete të marra nga njësitë e vetëqeverisjes lokale. Lëndë shtesë - propozim-vendim i lidhur me nenin 176 paragrafi 2 i Ligjit për mbrojtjen e fëmijëve.

Gjykata Kushtetuese punon në përbërje prej 9 gjyqtarësh, dhe vendimet e saj janë përfundimtare. Kur vendos se një dispozitë e caktuar ligjore nuk është në përputhje me Kushtetutën, ajo dispozitë pushon së vepruari. Seancat nuk janë publike - por vendimet e saj kanë pasoja të drejtpërdrejta për jetët e qytetarëve. A do të harmonizohet ligji i ndërtimit me Kushtetutën, apo do të rikthehen diskutimet e hapura për mënyrën si bëhet plani urbanistik - e gjithë kjo vendoset sot.

Për kontekstin ballkanik kjo është e rëndësishme. Gjykata Kushtetuese në shumë vende të rajonit është viktimë e presionit politik. Kur forcat politike në parlament duan të kalojnë një ligj të diskutueshëm, ato shpesh testojnë kufijtë e asaj që kushtetuta lejon. Realiteti më pas është që gjykatat kushtetuese ose i kthejnë ato vendime, ose - më shpesh - heshtin. Pyetja sot nuk është vetëm si do të vendoset. Pyetja është a do t'i qaset fare një vlerësimi serioz të dispozitave të kontestuara, apo do të vendosë thjesht në drejtim të status-kuo-së.