Hezbollahu ka futur zyrtarisht në skenë armë që ndryshon rregullat e lojës në luftën me Izraelin: kuadrokoptere me fibra optike. Të rëndë disa kilogramë, të heshtur, imunë ndaj pengimit elektronik, dhe - kjo është më e vështira për sistemet izraelite të mbrojtjes - praktikisht të padukshëm për radarët. Sulmi i fundit e dëshmoi: rreshteri 19-vjeçar Idan Fuks ka rënë, ushtarë të tjerë janë plagosur, dhe pastaj edhe drone të tjerë u dërguan mbi helikopterin shpëtimtar që erdhi t'i evakuonte të lënduarit.

Teknologjia duket primitive por është gjeniale. Kablloja optike e lidh drejtpërdrejt dronin me operatorin. Pa sinjal valor. Pa frekuenca radio. Pa nënshkrim elektronik që mund të përgjohet. „Kabllot janë aq të hollë dhe të lehtë sa janë praktikisht të padukshëm me sy të lirë", thotë një burim ushtarak izraelit për CNN. „Mund të shtrihen deri në 15 kilometra." Pesëmbëdhjetë kilometra fije që operatori e lëviz me dorë në një luftë të shekullit XXI.

Jehoshua Kalisi nga Instituti Izraelit për Studime të Sigurisë Kombëtare e shpjegon paradoksin drejtpërdrejt: „Janë rezistentë ndaj pengimit të komunikimeve, dhe pa nënshkrim elektronik është e pamundur të zbulohet vendi nga ku janë lëshuar." Me fjalë të tjera - të gjithë miliardat që Izraeli i ka investuar në mbrojtje elektronike janë të pavlefshme. Droni vjen nga askund, godet, dhe pastaj kablloja e ndjek prapa te operatori që prej kohësh është zhvendosur.

Samuel Bendet nga Center for a New American Security amerikan e vendos në kontekst: „Ky është sistem i fuqishëm që në duart e duhura të një operatori me përvojë mund të jetë mjaft efikas." Ky është gjuhë diplomatike për: kjo ndryshon gjithçka. Jo vetëm për Hezbollahun, por edhe për çdo forcë tjetër ushtarake në botë që tani do të blejë drone kineze ose iraniane me fibra optike.

Nga ana teknologjike, IDF ka shumë pak vegla. „Përveç pengesave fizike si rrjetat, pak gjë mund të bëhet", pranon një ish-oficer izraelit në të njëjtin raport. Ky është pranim shqetësues nga ushtri që për vite punon nën supozimin se është teknologjikisht superiore. Një fije e hollë për rreth 10 dollarë për metër e bën të rremë mburojën e argjendtë të „Iron Dome".

Për Ballkanin kjo është e rëndësishme për arsye tjetër. Teknologjia e droneve me fibra optike është e hapur. Nuk është sekret. Nuk është vetëm në duart e fuqive të mëdha. Kushdo me qasje në komponentët bazikë mund të ndërtojë dronin e vet me kabllo. Kjo do të thotë se në 5-10 vitet e ardhshme edhe aktorë më të vegjël, edhe aktorë jo-shtetërorë, edhe grupe që sot nuk kanë asnjë dron - së shpejti do t'i kenë. Dhe kjo do të thotë se realiteti i sektorit ushtarak kudo do të jetë si Gaza. Pa privatësi, pa qiell të sigurt, pa dalje.