Skip to content

Luftën në Iran do ta paguajë çdo banor i planetit Tokë

0 min. lexim
Shpërndaj

Çmimi i lojës së re gjeopolitike në Lindjen e Mesme nuk do të bjerë vetëm mbi aktorët në skenë - do ta paguajmë të gjithë. Çdo njeri, në çdo shtet. Konflikti në Iran, ku janë përfshirë Izraeli dhe SHBA-të, e ka shtyrë naftën nga 60 në 108 dollarë për fuçi. Ky nuk është thjesht një numër në bursë - është alarmi i një stuhie ekonomike globale që mbërrin në çdo kuzhinë dhe në çdo rezervuar.

Kur nafta rritet, nuk shtrenjtohet vetëm karburanti. Shtrenjtohet gjithçka. Nga buka në tryezë te veshjet në shpinë. Transporti bëhet më i shtrenjtë, prodhimi ngjitet, dhe tregtarët pa menduar shumë e kalojnë faturën te konsumatori i fundit. Zinxhiri është i thjeshtë - dhe brutal. Ai që blen në treg në Shkup ose Beograd, e ndien rritjen e çmimit të vezëve edhe pa drejtuar makinë dhe pa dëgjuar kurrë për Hormuzin.

Kjo nuk është thjesht një krizë energjetike, është një goditje ndaj jetës së përditshme. Bujqësia varet nga karburanti, industria nga transporti dhe dyqanet nga furnizimi. Kur çmimi i naftës eksploton, i gjithë sistemi fillon të lëkundet. Furrtarja paguan rrymën, mullisi paguan naftën, transportuesi paguan rrugën. Dhe në fund, fatura gjithmonë mbërrin te njeriu i zakonshëm. Një pensionist në Manastir nuk mund t'i thotë Izraelit "jo, faleminderit".

Gjithnjë e më shumë njerëz sot pyesin nëse kjo luftë në Iran ishte vërtet e pashmangshme. Në një kohë kur kanalet diplomatike ekzistojnë, kur ndërvarësia ekonomike mes shteteve është më e madhe se kurrë, mbetet ndjesia e hidhur se konflikti mund të ishte parandaluar - ose të paktën shtyrë. Fuqitë e mëdha kurrë nuk shpjeguan pse momenti për bomba erdhi pikërisht atëherë kur dera për negociata ishte ende e hapur.

Në një moment kur kanalet diplomatike ende ishin të hapura, përshkallëzimi i ri rreth Iranit hapi përsëri pyetjen për respektimin e rregullave ndërkombëtare. Sipas një pjese të analistëve dhe publikut, veprimet e SHBA-së dhe Izraelit po ndodhin në momente të ndjeshme - pikërisht ndërsa janë në vazhdim përpjekjet për negociata - që e vë në pikëpyetje sinqeritetin e proceseve diplomatike. Është një model që Ballkani e njeh mirë: kur të mëdhenjtë negociojnë, të vegjlit paguajnë. Vitet nëntëdhjetë na e mësuan këtë. Tani po dorëzohet vetëm një faturë e re, me adresa të ndryshme në zarf.