Vdiq Misho Kovaç: U shua zëri me mbi 20 milionë pllaka të shitura, me të cilin këndohej e qahej në gjithë Jugosllavinë

Vdiq Misho Kovaç. Ishte 85 vjeç, me më shumë se 20 milionë pllaka të shitura dhe këngë që i dinë edhe njerëz që nuk kanë blerë kurrë asnjë. Vdiq dje pasdite, në shtëpinë e tij në Split, ndërsa para vdekjes shprehu dëshirën të varrosej në Zagreb.

Për më të rinjtë ky është një emër nga repertori i kafeneve. Për brezat që u rritën në Jugosllavi, ishte një zë që gjithmonë ishte diku në dhomë. Shteti u shpërbë, ndërsa këngët e mbijetuan kufirin.

Lindi më 16 korrik 1941 në Shibenik, gjatë pushtimit italian, në një rrugë nga e cila dolën edhe dy karriera të mëdha: Vice Vukov dhe Arsen Dediq. Me Dediqin dekada më vonë incizoi duetin „Mi smo lišće s iste grane“. U shkollua për tapicier, ndërsa për mikrofonin vendosi në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç. Kur në vitin 1961 ndau vendin e parë në garën Zëri i Parë i Shibenikut, si shpërblim zgjodhi një single të Elvis Preslit, këngëtarit që do t'ia shënonte gjithë karrierën.

Kontratën me Jugoton e nënshkroi në vitin 1964. Statusin e yllit ia solli „Više se nećeš vratiti“ e vitit 1969, këngë e të riut të atëhershëm Gjorgje Novkoviq, me gati 190.000 single të shitura. Me pesë pllaka në mbi 250.000 kopje, atë vit u bë këngëtari më i shitur i shtëpisë botuese. Fitorja në Festivalin e Splitit në vitin 1971 me „Proplakat će zora“ e bëri këngëtarin më popullor në Jugosllavi. Po atë vit gati humbi jetën në një aksident trafiku afër Zarës: mustaqet, më vonë shenja e tij dalluese, i la për të fshehur plagën mbi buzën e sipërme.

Pasuan dy dekada në majë: „Ostala si uvijek ista“, „Ako me ostaviš“, „Sutra mi sude“, „Ti si pjesma moje duše“. Pesë herë u shpall këngëtar i vitit, ndërsa në vitin 1989 edhe personalitet i vitit në Jugosllavi.

Vitet nëntëdhjetë

Atëherë erdhi pjesa më e vështirë. Në vitin 1992 djali i tij gjashtëmbëdhjetëvjeçar Edi humbi jetën në Zagreb në rrethana të pasqaruara. Pas vdekjes së Edit mbajti një koncert të madh, Nata e Qirinjve, në Poljudin e Splitit, para 50.000 njerëzve, dhe njoftoi se nuk do të performonte më. Në vitet nëntëdhjetë humbi edhe nënën dhe vëllain më të vogël, ndërsa pasuan vite depresioni dhe viti 1999, nga i cili gati nuk doli i gjallë.

Nuk e mbajti fjalën se do të heshtte, dhe për këtë publiku e fali. U kthye me një koncert në Shtëpinë e Sporteve, incizoi albume të reja dhe duete me të bijën Ivana, fitoi përsëri në Festivalin e Splitit, ndërsa në vitin 2012 mori çmimin Porin për vepër jetësore.

As politika nuk e anashkaloi. Para zgjedhjeve të para shumëpartiake deklaroi se „nëse këta vijnë në pushtet, për mua këtu nuk ka më vend“, duke menduar për HDZ-në. Më vonë performoi për atë parti, ishte në marrëdhënie miqësore me Franjo Tugjmanin dhe dëshmoi në gjyqin e Ivo Sanaderit në aferën Fimi Media, ku prokuroria pohonte se paraqitjet e tij në fushatë ishin paguar nga fondet e zeza. Ai i shpjegonte me vendimin e djalit Edi, anëtar i partisë që nga viti 1990. Histori ballkanike: yjet i mbijetojnë regjimeve, por rrallë u ikin.

Do ta kujtojnë për një pamje. Syze, mustaqe, zinxhirë, duar të ngritura, mikrofon i ulur, ndërsa mijëra njerëz këndojnë në vend të tij. Tani këndojnë pa të.