Почина Мишо Ковач: Замолкна гласот со над 20 милиони продадени плочи, со кој се пееше и се плачеше низ цела Југославија

Почина Мишо Ковач. Имаше 85 години, повеќе од 20 милиони продадени плочи и песни што ги знаат и луѓе кои никогаш не купиле ниту една. Починал вчера попладне, во својот дом во Сплит, а пред смртта изразил желба да биде погребан во Загреб.

За помладите тоа е име од кафанскиот репертоар. За генерациите што пораснаа во Југославија, тоа беше глас што секогаш беше некаде во просторијата. Државата се распадна, а песните ја преживеаја границата.

Роден е на 16 јули 1941 година во Шибеник, за време на италијанската окупација, во улица од која излегоа уште две големи кариери: Вице Вуков и Арсен Дедиќ. Со Дедиќ децении подоцна го сними дуетот „Mi smo lišće s iste grane“. Се школуваше за тапетар, а за микрофонот се одлучи на шеснаесет години. Кога во 1961 го подели првото место на натпреварот Прв глас на Шибеник, за награда избра сингл на Елвис Присли, пејачот што ќе му ја одбележи целата кариера.

Договорот со Југотон го потпиша во 1964 година. Статусот на ѕвезда му го донесе „Više se nećeš vratiti“ од 1969, песна на тогаш младиот Ѓорѓе Новковиќ, со речиси 190.000 продадени синглови. Со пет плочи во над 250.000 примероци, таа година стана најпродаваниот пејач на издавачката куќа. Победата на Сплитскиот фестивал во 1971 со „Proplakat će zora“ го направи најпопуларен пејач во Југославија. Во таа година за малку ќе загинеше во сообраќајна несреќа кај Задар: мустаќите, подоцна негов заштитен знак, ги пушти за да ја скрие лузната над горната усна.

Следуваа две децении на врвот: „Ostala si uvijek ista“, „Ako me ostaviš“, „Sutra mi sude“, „Ti si pjesma moje duše“. Пет пати беше прогласен за пејач на годината, а во 1989 и за личност на годината во Југославија.

Деведесеттите

Тогаш дојде најтешкиот дел. Во 1992 неговиот шеснаесетгодишен син Еди загина во Загреб под нерасчистени околности. По смртта на Еди одржа голем концерт, Ноќ на свеќите, на сплитскиот Пољуд, пред 50.000 луѓе, и објави дека повеќе нема да настапува. Во деведесеттите ги загуби и мајката и помладиот брат, а следуваа години на депресија и 1999 година, од која за малку не излезе жив.

Не го одржа зборот дека ќе замолкне, и за тоа публиката му прости. Се врати со концерт во Домот на спортовите, сними нови албуми и дуети со ќерката Ивана, повторно победи на Сплитскиот фестивал, а во 2012 доби Порин за животно дело.

Ниту политиката не го одмина. Пред првите повеќепартиски избори изјави дека „ако овие дојдат на власт, за мене овде нема повеќе место“, мислејќи на ХДЗ. Подоцна настапуваше за таа партија, беше во пријателски односи со Фрањо Туѓман и сведочеше на судењето на Иво Санадер во аферата Fimi Media, каде обвинителството тврдеше дека настапите во кампања му биле платени од црните фондови. Тој ги објаснуваше со одлуката на синот Еди, член на партијата од 1990 година. Балканска приказна: ѕвездите ги преживуваат режимите, но ретко им бегаат.

Ќе го паметат по една слика. Очила, мустаќи, ланчиња, подигнати раце, спуштен микрофон, а илјадници луѓе пеат наместо него. Сега пеат без него.