NATO mbledh 17 vende në ushtrime bërthamore në Itali - dhe i porosit Moskës: nuk ka arsye për shqetësim

Nga 13 deri më 23 tetor qiellin mbi Itali do ta përdorin aeroplanë që ushtrojnë diçka që askush nuk dëshiron ta shohë në realitet: goditje bërthamore. NATO fillon ushtrimin vjetor „Steadfast Noon“ me 17 vende anëtare - tri më shumë se vjet, kur morën pjesë 14. Dhe para se të ngrihej aeroplani i parë, aleanca i dërgoi një mesazh Moskës: nuk ka arsye për shqetësim.

Ushtrimi përfshin përgatitjen e aeroplanëve luftarakë për detyra bërthamore, kontrollin e procedurave dhe koordinimin mes forcave ajrore të anëtarëve të ndryshëm. Pjesa kryesore zhvillohet në Itali, në bazat ajrore Aviano dhe Ghedi, ndërsa disa operacione do të zhvillohen edhe në hapësirën ajrore të shteteve të tjera aleate. Koka të vërteta bërthamore dhe municion luftarak nuk do të përdoren. Ndër pjesëmarrësit është edhe Turqia, SHBA dërgon ekuipazhe fluturimi dhe personel teknik, ndërsa Franca mungon sepse nuk është pjesë e grupit të planifikimit bërthamor të NATO-s dhe i kontrollon vetë forcat e saj bërthamore.

„Këto ushtrime i mbajmë çdo vit. Ky është edhe mesazh i qartë për vende si Rusia se nuk ka arsye për shqetësim. Gjithçka është e parashikueshme dhe nuk ka hapësirë për vlerësime të gabuara“, deklaroi drejtoresha për politikë bërthamore e aleancës. Sipas saj, NATO i ndjek me kujdes forcat bërthamore ruse dhe nuk ka vërejtur ndryshime të rëndësishme në vendosjen e tyre. Koloneli David Bull, i cili udhëheq operacionet bërthamore të NATO-s, thotë se qëllimi është kontrolli i disiplinës dhe aftësisë për veprim të përbashkët, sepse misioni bërthamor është „pjesë e rëndësishme e mbrojtjes kolektive“.

Letra për Kaliningradin

Pse kaq shumë qetësim për një ushtrim që mbahet çdo vjeshtë? Përgjigjja është në veri, mes Polonisë dhe Lituanisë. Pas manovrave ushtarake në gusht pranë rajonit të Kaliningradit, Moska i dërgoi NATO-s një letër me paralajmërim për pasojat e çdo përpjekjeje për izolimin e enklavës ruse. Në letër thuhet se, nëse territori i saj kërcënohet, Rusia mund ta përdorë gjithë arsenalin e disponueshëm - përfshirë edhe armët bërthamore.

Kaliningradi nuk është pikë e rastësishme në hartë. Atje është baza kryesore e Flotës Baltike ruse dhe sistemet raketore „Iskander“, të afta të bartin koka bërthamore. Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte konfirmoi se aleanca i është përgjigjur Moskës, por nuk deshi ta zbulojë gjithë përmbajtjen e mesazhit rus. Ushtrimi fillon vetëm dy javë pas atij paralajmërimi - NATO nuk i ndryshoi planet, vetëm i shoqëroi me një siguri publike se nuk po përgatitet sulm ndaj territorit rus.

Kështu duket diplomacia bërthamore në vitin 2026: njëra palë shkruan letra me „gjithë arsenalin“, tjetra ushtron misione bërthamore dhe njëkohësisht shpjegon se gjithçka është rutinë. NATO nuk i publikoi të gjithë skenarët që do t'i ushtrojnë pilotët, as listën e plotë të armëve dhe pajisjeve. Maqedonia është anëtare e aleancës që nga viti 2020 - sa prej nesh e dinë fare se „mbrojtja kolektive“ nën të cilën qëndrojmë ka edhe një mision bërthamor që ushtrohet çdo vjeshtë, në anën tjetër të Adriatikut? Dhe kur të dyja palët bindin njëra-tjetrën me kaq këmbëngulje se nuk ka arsye për shqetësim, kush duhet të qetësohet?