Ekziston një aparat në gjithë vendin që mund të thotë nëse kanceri është përhapur dhe nëse terapia fare po bën diçka. Një. Dhe ai prej muajsh nuk punon.

Bëhet fjalë për skanerin PET/KT të Institutit Universitar për tomografi me emision pozitronesh, institucioni i vetëm publik në vend i specializuar për këtë lloj imazherie. Nga Instituti konfirmuan se aparati ka problem me prodhimin e radioizotopeve dhe se servisi i autorizuar ka punuar për heqjen e defektit. Datë kur skaneri do të funksionojë - nuk ka.

Por pjesa më goditëse e gjithë historisë nuk është defekti. Është pranimi që erdhi nga vetë Instituti: vitet e fundit nuk u ndoq protokolli për mirëmbajtjen parandaluese të pompës difuzionale - pastrimi i saj dhe ndërrimi i vajit çdo pesë vjet. Me fjalë të tjera, aparati nuk u prish papritur. E lanë të prishet.

Pacientët onkologjikë ndërkohë paguajnë rreth 1.300 euro për ta bërë të njëjtin skanim privatisht ose jashtë vendit. Një paciente tregon se skaneri nuk punon prej dy-tre muajsh dhe se mjeku i saj i tha të mos presë, sepse me gjasë do të kalojnë edhe disa muaj. Pa rezultatin e skanimit, mjeku nuk mund të vlerësojë nëse terapia dha efekt. Kjo është diagnostikë nga e cila varet hapi i radhës në kurim, jo procedurë kozmetike që mund të presë deri në vjeshtë.

Paralajmërimi ekzistonte, thjesht askush nuk e lexoi

Enti Shtetëror i Auditimit qysh më 8 maj 2025 konstatoi se i gjithë shëndetësia publike varet nga një skaner PET/KT dhe një ciklotron, me vlerë të përgjithshme 5,8 milionë euro. Auditorët konstatuan edhe dobësi në mirëmbajtjen e vazhdueshme dhe në evidentimin me kohë të defekteve të pajisjeve mjekësore. I njëjti raport rekomandoi blerjen e një skaneri të dytë, për të rritur disponueshmërinë - dhe theksoi se hapësira për të tashmë ekziston.

Shifrat nga auditimi tregojnë për çfarë presioni bëhet fjalë: në periudhën 2021-2023 u realizuan 6.457 udhëzime, pra mesatarisht rreth 180 skanime në muaj. Kjo do të thotë 180 njerëz në muaj terapia e të cilëve varet nga një aparat, pa opsion rezervë, në një shtet që e dinte se është kështu.

Nga Levica kërkojnë që Qeveria dhe Fondi menjëherë të sigurojnë financim të plotë të skanimeve në kapacitete private ose jashtë vendit për pacientët me indikacion mjekësor, kompensim automatik për ata që tashmë paguan nga xhepi i vet, blerje urgjente të një aparati të dytë shtetëror, dinamikë të publikuar për riparimin dhe mbikëqyrje të jashtëzakonshme për lëshimet në mirëmbajtje. Një parti opozitare që kërkon mbikëqyrje mbi mirëmbajtjen e pajisjeve mjekësore - kjo në vetvete tregon sa larg ka shkuar.

Pyetja që mbetet është më e thjeshtë se të gjitha komunikatat: kush ishte i ngarkuar ta ndiqte afatin për servisimin e pompës, kush e dinte se afati ishte tejkaluar dhe kush do të përgjigjet? Mirëmbajtja e një aparati me vlerë miliona nuk është shkencë e fshehur. Është një listë me data që dikush duhej ta shihte.

Auditimi paralajmëroi para më shumë se një viti. Aparati është i prishur prej muajsh. Pacientët paguajnë nga 1.300 euro. Deri tani e vetmja gjë që erdhi në kohë janë komunikatat.