Në vitin 2020 në Pallçishtin e Poshtëm, Komuna e Bogovinjës, lindën 65 fëmijë. Prej tyre, 45 janë jashtë shtetit. Këtë vjeshtë në klasën e parë të shkollës „Dervish Cara“ duhej të formoheshin tri paralele. Deri tani janë regjistruar 18 nxënës.

Drejtoresha Zenihate Memeti e thotë numrin pa koment, sepse numri nuk ka nevojë për koment: „Në listën e MPB-së kemi gjithsej 63 nxënës, ndërsa duhet të regjistrohen 25. Për momentin janë regjistruar 18.“ Përfaqësuesi vendor Vulnet Akiki shton se numri vazhdon të bjerë për shkak të kushteve dhe se disa familje jetojnë jashtë vendit.

Kjo është pamja nga një fshat. Problemi është se e njëjta pamje përsëritet fjalë për fjalë në gjithë vendin, dhe atë në të njëjtën ditë.

Struga: katër shkolla, katër oborre bosh

Më 1 shtator zilja nuk ra në shkollat në Poum, Zhepin, Bogoicë dhe Nerez. Dy prej tyre janë paralele të shkollës qendrore „Nuri Mazari“ në fshatin Dollogozhdë, ku në secilën kishin mbetur vetëm nga tre nxënës. Drejtori Kaim Dauti thotë se vendimi u mor për të ngritur nivelin e cilësisë së arsimit - një formulim që tingëllon më mirë se „nuk kishte me kë“.

Mushteba Veliu, i cili punoi në atë shkollë që nga hapja e saj para 42 vjetësh, tha atë që të gjithë e dinë: „Ka shumë emigrantë. E gjithë rinia iku jashtë shtetit.“

Manastiri: dy shkolla punojnë me nga një nxënës

Tri shkolla periferike në fshatrat e Manastirit Porodin, Kanino dhe Dihovë këtë vit vihen në gjendje pushimi për shkak të mungesës së nxënësve, njoftoi kryetari i komunës Toni Konjanovski. Përveç kësaj, optimizohen 13 paralele në tetë shkolla fillore. Nxënësit do të vazhdojnë në shkollat më të afërta, ndërsa Komuna siguron transportin.

Konjanovski theksoi se shkollat „formalisht nuk mbyllen“ dhe se mund të rifunksionojnë nëse ka nxënës. Kjo është një fjali e zgjedhur me kujdes - në letër dera mbetet e hapur, ndërsa në realitet askush nuk kthehet në një fshat me shkollë pa nxënës.

Më e çuditshmja është pjesa tjetër e po atij vendimi: në Poeshevë dhe Kremenicë shkollat periferike do të punojnë edhe pse secila ka vetëm nga një nxënës, me kërkesë të prindërve. Një fëmijë, një klasë, një mësues. Pesë shkolla të tjera periferike nuk kanë asnjë nxënës të ri të klasës së parë, por mësimi vazhdon me nxënësit ekzistues.

Shifra që e tregon gjithë historinë

Në Komunën e Manastirit këtë vit janë regjistruar 665 nxënës të klasës së parë, 6.903 nxënës në arsimin fillor dhe 2.914 në atë të mesëm. Administrata konfirmoi se optimizimi nuk do të çojë në largim të mësuesve - që do të thotë se sistemi për momentin e mbulon zbrazëtinë me njerëz, jo me zgjidhje.

Këtu është dallimi që vlen të vihet re. Mbyllja e një shkolle nuk është shkak - është pasojë që mbërrin me njëzet vjet vonesë. Fëmijët e lindur në vitin 2020 regjistrohen në klasë të parë tani; vendimi i prindërve të tyre për të ikur u mor shumë më herët, dhe askush nuk e ka ndryshuar.

Çdo shtator do të sjellë një listë të re fshatrash ku zilja nuk ka rënë. Pyetja nuk është nëse lista do të rritet, por çfarë do të bëhet ndërsa ka ende kush të kthehet.