Në Kroaci të rinjtë largohen nga shtëpia e prindërve në moshën 31,5 vjeç, në Finlandë në 21,4: dhjetë vjet dallim që paga vetëm nuk e shpjegon

Fakultet i përfunduar, punë e parë, të ardhura të veta, e megjithatë ende dhoma e fëmijërisë te prindërit. Për një pjesë të madhe të të rinjve në Evropën jugore dhe lindore, kjo nuk është fazë e shkurtër, por jetë që vazhdon edhe pas ditëlindjes së tridhjetë. Të dhënat më të reja të Eurostatit, të publikuara më 15 shtator 2026, tregojnë se të rinjtë në Bashkimin Evropian në vitin 2025 e linin shtëpinë e prindërve në moshën mesatare 26,3 vjeç.

Pas mesatares fshihen dhjetë vjet dallim. Më vonë pavarësohen të rinjtë në Kroaci, në moshën 31,5 vjeç. Pasojnë Greqia dhe Sllovakia me nga 30,9 vjet, pastaj Italia dhe Spanja me nga 30,2. Në skajin tjetër është Finlanda, ku të rinjtë largohen në 21,4 vjeç, pastaj Danimarka me 21,8 dhe Estonia e Lituania me nga 22,7 vjet.

Puna ndihmon, por nuk mjafton. Në vitin 2025 shkalla e punësimit të të rinjve 20 deri 29 vjeç në BE ishte 65,5 për qind, dhe në shumicën e vendeve ku të rinjtë pavarësohen më herët, si Danimarka, Holanda, Gjermania dhe Suedia, punësimi është mbi mesataren evropiane. Por paga e rregullt nuk mjafton gjithmonë për qira ose për kësterin e parë të një kredie banesore.

Banesat shtrenjtohen më shpejt se rriten pagat

Sipas Eurostatit, çmimet e pronave banesore në BE u rritën me 60,5 për qind nga viti 2010 deri në tremujorin e dytë të vitit 2025, ndërsa qiratë me 28,8 për qind, në terma nominalë. Në Hungari çmimet e banesave u rritën me 277 për qind, ndërsa në Estoni me 250 për qind. Analiza e Komisionit Evropian e tetorit 2025 konkludon se çmimet e banesave në dekadën e kaluar janë rritur më shpejt se të ardhurat.

Kroacia është rast veçanërisht interesant për ne. Është anëtare e BE-së që nga viti 2013 dhe e eurozonës që nga 2023, ka qasje në fondet evropiane dhe në tregun e përbashkët, e megjithatë të rinjtë e saj presin më gjatë për pragun e tyre. Nëse anëtarësimi nuk u solli banesë të rinjve kroatë, çfarë saktësisht presim ne ndërsa presim para derës së Unionit?

Në të dhënat që i përcollën mediat maqedonase shifër për Maqedoninë nuk ka, dhe hamendja nuk është shifër. Jetesa e përbashkët me prindërit nuk do të thotë gjithmonë varësi financiare, në një pjesë të vendeve është edhe traditë familjare. Por kur zgjedhja është mes qirasë që ta ha pagën dhe dhomës së fëmijërisë, tradita lehtë bëhet shpjegim i rehatshëm.