Во Хрватска младите го напуштаат родителскиот дом на 31,5 години, во Финска на 21,4: десет години разлика што платата сама не ја објаснува

Завршен факултет, прва работа, сопствени приходи, а сè уште детската соба кај родителите. За голем дел од младите во јужна и источна Европа тоа не е кратка фаза, туку живот што продолжува и по триесеттиот роденден. Најновите податоци на Евростат, објавени на 15 септември 2026 година, покажуваат дека младите во Европската Унија во 2025 година го напуштале родителскиот дом на просечна возраст од 26,3 години.

Зад просекот се кријат десет години разлика. Најдоцна се осамостојуваат младите во Хрватска, на 31,5 години. Следуваат Грција и Словачка со по 30,9 години, па Италија и Шпанија со по 30,2. На другиот крај е Финска, каде младите заминуваат на 21,4 години, па Данска со 21,8 и Естонија и Литванија со по 22,7 години.

Работата помага, но не е доволна. Во 2025 година стапката на вработеност кај младите од 20 до 29 години во ЕУ била 65,5 отсто, а во повеќето земји каде младите порано се осамостојуваат, како Данска, Холандија, Германија и Шведска, вработеноста е над европскиот просек. Но редовната плата не е секогаш доволна за кирија или за учество за станбен кредит.

Становите растат побрзо од платите

Според Евростат, цените на станбените недвижности во ЕУ пораснале за 60,5 отсто од 2010 година до вториот квартал на 2025 година, а кириите за 28,8 отсто, номинално. Во Унгарија цените на становите пораснале за 277 отсто, а во Естонија за 250 отсто. Анализата на Европската комисија од октомври 2025 година заклучува дека цените на становите во изминатата деценија растеле побрзо од приходите.

Хрватска е посебно интересен случај за нас. Членка е на ЕУ од 2013 година и на еврозоната од 2023, има пристап до европските фондови и до заедничкиот пазар, а сепак нејзините млади најдолго чекаат на сопствен праг. Ако членството не им донесе стан на младите Хрвати, што точно очекуваме ние додека чекаме пред вратата на Унијата?

Во податоците што ги пренесоа македонските медиуми бројка за Македонија нема, а погодувањето не е бројка. Заедничкиот живот со родителите не значи секогаш финансиска зависност, во дел од земјите тоа е и семејна традиција. Но кога изборот е меѓу кирија што ја јаде платата и детската соба, традицијата лесно станува удобно објаснување.