Pse „bravo“-s i përgjigjemi me „ah, pata fat“: psikologia shpjegon kur modestia bëhet padrejtësi ndaj vetes

Dikush të thotë „e përfundove shkëlqyeshëm këtë“, ndërsa ti menjëherë nxjerr një listë: „Ah, pata ndihmë“, „Ishte fat“, „Nuk ishte ndonjë gjë e veçantë“. Tingëllon si modesti. Psikologia María Jesús Andrés nga qendra Psicomaster thotë se shpesh është diçka tjetër - zakoni për ta vlerësuar veten më rreptë se kë do tjetër.

Sipas saj, shumë njerëz kanë mësuar se puna e bërë mirë është minimumi i pritur, ndërsa gabimi është ajo që vihet re. Kështu sukseset pothuajse as nuk numërohen. Këtu është edhe frika se mos dukemi mendjemëdhenj ose mos shkaktojmë zili. Perfeksionizmi bën pjesën tjetër: sapo arrihet qëllimi, vëmendja shkon menjëherë te ajo që ende mungon, në vend të asaj që është arritur.

Andrés bën dallim të qartë mes vetëbesimit të shëndetshëm dhe ndjenjës së superioritetit. Vetëbesimi i shëndetshëm të lejon të thuash „këtë e bëra mirë“ pa qenë nevoja që dikush tjetër të jetë më i keq. Mund të jesh i kënaqur me punën tënde e megjithatë ta admirosh dikë që e bën më mirë. Mund ta pranosh një gabim pa menduar se ai të zhvlerëson plotësisht. Kur vlera varet nga fakti nëse je më i mirë se të tjerët, suksesi i tjetrit nis të duket si kërcënim.

Tri shenja se po e nënvlerëson atë që ke arritur: suksesin gjithmonë ia atribuon fatit ose ndihmës së tjetrit, ndërsa për dështimin merr gjithë fajin; komplimentet i refuzon pothuajse automatikisht ose menjëherë rendit çfarë nuk shkoi; gëzohesh për suksesin e një shoku, ndërsa një rezultat të ngjashëm tëndin e konsideron gjë të vogël. Andrés thotë se ky standard i dyfishtë tregon se vlerësimi yt është më i rreptë nga sa mendon. Nëse çdo arritje vjen me një kusht të ri para se ta lejosh veten të kënaqesh, ia vlen të pyesësh - kur në të vërtetë do ta lejosh?

Çfarë të bësh? Së pari, përshkruaj çfarë bëre pa e zvogëluar: u përgatite mirë për takimin, e përfundove detyrën e vështirë, e zhvillove bisedën që e shtyje prej kohësh. Pranimi nuk do të thotë postim në të gjitha rrjetet. Kur dikush të lavdëron, mjafton „faleminderit“, pa nxituar ta korrigjosh. Mund ta pranosh ndihmën që more dhe, në një fjali, kontributin tënd. E nëse të vjen keq të ndash një lajm të mirë, kjo nuk do të thotë se po bën diçka gabim - ndoshta thjesht nuk je mësuar.

Hapi i fundit është zëri i brendshëm. „Kjo bisedë shkoi keq“ dhe „Unë jam katastrofë dhe gjithmonë i prish të gjitha“ janë dy fjali shumë të ndryshme: e dyta nga një episod bën gjykim për gjithë njeriun. Andrés këshillon ta kapësh atë kërcim dhe të kthehesh te faktet - çfarë ndodhi, çfarë varej nga ti dhe çfarë mund të bësh ndryshe herën tjetër. Të flasësh më butë me veten nuk do të thotë ta bindësh veten se gjithçka që bën është e shkëlqyer, por ta korrigjosh veten pa e fyer.

Sa herë e ke dëgjuar atë „mos u mburr, se të marrin mësysh“? Por t'i thuash vetes „këtë e bëra mirë“ nuk është mburrje. Është thjesht vlerësim i saktë.