Inflacioni në BE u hodh në 3,8 për qind, në Maqedoni është 2,7 - ndërsa shporta sindikale brenda një viti u shtrenjtua për 4.355 denarë

Evropa po nxehet sërish, dhe jo në kuptimin e mirë. Sipas Eurostatit, inflacioni vjetor në shtator edhe në Bashkimin Evropian edhe në eurozonë arriti 3,8 për qind, kundrejt 3,2 për qind në gusht. Inflacioni u rrit në 23 nga 27 vendet anëtare, në tre mbeti i pandryshuar, dhe vetëm në një u ul.

Fajtori kryesor është energjia. Në eurozonë ajo u shtrenjtua në nivel vjetor për 18,8 për qind, pas 14,3 për qind në gusht, dhe vetë kontribuoi me 1,71 pikë përqindjeje në inflacionin e përgjithshëm. Shërbimet u rritën për 3,2 për qind, ndërsa ushqimi, alkooli dhe duhani për 1,4 për qind. Më rëndë është në Rumani, Lituani dhe Bullgari. Bullgaria, anëtare e eurozonës që nga fillimi i vitit 2026, në shtator pati inflacion prej 5,6 për qind. Në skajin tjetër është Suedia, me një për qind.

Maqedonia, sipas Entit Shtetëror të Statistikave, në shtator ka inflacion vjetor prej 2,7 për qind, ndërsa krahasuar me gushtin çmimet mesatarisht nuk lëvizën. Kjo është 1,1 pikë përqindjeje nën mesataren evropiane, edhe pse shifrat nuk janë plotësisht të krahasueshme: Eurostati përdor indeks të harmonizuar, ndërsa e dhëna maqedonase është sipas indeksit kombëtar të kostos së jetesës.

Mesatarja fsheh çfarë shtrenjtohet

Pas indeksit mujor „të pandryshuar“ qëndrojnë lëvizje të ndryshme. Transporti u lirua për 3,4 për qind, ndërsa rekreacioni, sporti dhe kultura për 3,7 për qind. Por ushqimi dhe pijet joalkoolike u shtrenjtuan për 0,5 për qind vetëm brenda një muaji, dhe në nivel vjetor për 1,7 për qind. Banimi, uji, rryma dhe karburantet u rritën për 0,2 për qind, veshjet dhe këpucët për 0,3, ndërsa arsimi për 0,4 për qind.

Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë jep një pamje më konkrete. Shporta minimale sindikale në shtator arrin 69.432 denarë, 757 denarë më shumë se në gusht dhe 4.355 denarë më shumë se në shtatorin e kaluar. Vetëm për ushqim dhe pije një familjeje i duhen 25.259 denarë në muaj, më shumë se një e treta e gjithë shportës.

Ka edhe një sinjal që ende nuk ka arritur te raftet. Çmimet e importit të koksit dhe të produkteve të rafinuara të naftës në gusht ishin 17,2 për qind më të larta se në korrik. Kjo nuk do të thotë se benzina në pompa do të shtrenjtohet aq, por karburantet më të shtrenjta mund të përcillen në transport, dorëzim dhe prodhim, e prej andej edhe në çmimet e produkteve të tjera.

Inflacioni mat shpejtësinë, jo nivelin. Kur ngadalësohet, çmimet nuk kthehen pas, vetëm rriten më ngadalë. Një qytetar në një anketë në rrugë thotë se një kilogram mish derri nga 250 denarë ka arritur në 500 ose 600. Kjo nuk është statistikë zyrtare, por është shifra që njerëzit e mbajnë mend. Sa lajm i mirë është 2,7 për qind për një familje që vetëm për ushqim dhe pije shpenzon mbi 25.000 denarë në muaj?