Më 9 maj 2026, në Ditën e Evropës, blloku shqiptar VLEN nuk do të jetë më aleancë e pesë partive. Do të jetë një parti. Pesë subjektet e mëparshme - me Izet Mexhitin dhe Bilall Kasamin si bashkëkryetarë - do të bashkohen në një strukturë me 850 delegatë në kongres. Vendim që në letër duket si evolucion i natyrshëm, por në realitetin politik shqiptar të Maqedonisë është lëvizje revolucionare.

Për ata që nuk i ndjekin detajet e skenës partiake shqiptare, një hyrje e shkurtër. BDI është më e vjetra, e themeluar nga Ali Ahmeti. Aleanca për Shqiptarët dhe Alternativa - parti më të vogla. VLEN u formua si koalicion taktik. Tani këto pesë me edhe dy më të vogla bashkohen në një njësi organizative. Qëllimi: fundi i fragmentimit politik shqiptar në Maqedoni që zgjati më shumë se 25 vjet.

Vetë data, 9 maj, nuk është rastësi. Është Dita e Evropës - dhe simbolikë e qëllimtë që partia e re e unifikuar pozicionohet si evropiane, jo si etnike-partikulare. Kjo është dallim i rëndësishëm. Paketa politike shqiptare në Maqedoni dekada me radhë është paraqitur kryesisht si rojtare e interesave shqiptare. Tani, me një nënshkrim të zhurmshëm, pozicionohet si opsion evropian me udhëheqje shqiptare.

Pyetja është nëse kjo do të funksionojë. Në nivelin lokal - pothuajse me siguri do të funksionojë. Në Tetovë, Gostivar, Kumanovë, Dibër, bashkimi do të ulë përçarjet e brendshme dhe do të fokusojë burimet. Në nivelin kombëtar - do të varet nga sa do ta marrin seriozisht VMRO dhe SDSM. Parti më e madhe do të thotë partner koalicioni më i madh. Partner koalicioni më i madh do të thotë çmim më i lartë për koalicion.

Për BDI-në, e cila është jashtë VLEN-it dhe prej vitesh në opozitë, ky është skenar izolimi. Nëse partia e re e unifikuar VLEN funksionon vërtet në mënyrë koherente, BDI mbetet e vetme dhe e vjetër. Votuesi shqiptar në Maqedoni merr zgjedhje të qartë - blloku i vjetër me Ali Ahmetin, ose blloku i ri me Mexhitin dhe Kasamin. Në zgjedhjet e ardhshme kjo mund të jetë vendimtare.

Për maqedonasit - dhe kjo është e rëndësishme - ky ndryshim është lajm i mirë. Më pak fragmentim i partive shqiptare = bisedime koalicioni më të thjeshta. Më pak lojtarë në skenë. Vendime më të thjeshta. Dhe kjo do të thotë stabilitet i qeverisë. Jo domosdoshmërisht politikë më e mirë - por politikë më e parashikueshme. Dhe në Maqedoni kjo është, nëse asgjë tjetër, hap i madh përpara nga deri tani.