Shteti pagoi 3,97 miliardë denarë - rreth 64,4 milionë euro - në bazë të procedurave gjyqësore nga kontestet e punës. Nga kjo shumë, 95,36 për qind nuk u pagua vullnetarisht, por u arkëtua me forcë, përmes përmbaruesve.

Këto janë gjetjet e revizionit të suksesshmërisë së Entit Shtetëror për Revizion, me temë efektet e procedurave gjyqësore nga kontesti i punës mbi buxhetin e shtetit. Të dhënat janë mbledhur nga 69 institucione të përfaqësuara nga Avokatura e Shtetit, për periudhën nga viti 2020 deri në shtator 2025.

Gjysma e parave nuk është borxh - është çmimi i vonesës

Borxhi kryesor arrin 2,05 miliardë denarë, ose 51,61 për qind. 1,92 miliardët e mbetur - 48,39 për qind, mbi 31 milionë euro - janë kamata vonese, shpenzime të procedurës gjyqësore dhe shpenzime sipas vendimeve përmbarimore.

Kjo do të thotë se për çdo dy denarë që shteti u detyrohej punonjësve të vet, pagoi edhe gati dy denarë të tjerë sepse nuk i pagoi në kohë. Institucionet nuk humbën vetëm kontestet - pagoi edhe një gjobë për faktin se i injoruan vendimet e formës së prerë derisa erdhi përmbaruesi.

Burgu që një të pestën e buxhetit e paguan për kamata

Më rëndë e përballon EKN Idrizovë. Burgu pagoi 154,6 milionë denarë për konteste pune, nga të cilat 63,68 për qind - mbi 98 milionë denarë - shkuan për kamata dhe shpenzime gjyqësore-përmbarimore. Sipas revizorëve, kjo është rreth 20 për qind e buxhetit të përgjithshëm të miratuar të institucionit, çka e kufizon drejtpërdrejt funksionimin e tij financiar.

Në MPB janë paguar 1,39 miliardë denarë, nga të cilat 832 milionë denarë, gati 60 për qind, janë kamata dhe shpenzime. Në Ministrinë e Mbrojtjes, nga 1,83 miliardë denarë të paguar madje 98,8 për qind u realizuan përmes përmbaruesve, me shpenzime kamate dhe përmbarimi prej 712,5 milionë denarësh.

Përjashtim i vetëm pozitiv është Drejtoria Doganore, ku pagesat sipas vendimeve realizohen rregullisht dhe vullnetarisht. Pra, mundet.

Shkaku njihet dhe përsëritet

Shkaqet kryesore të kontesteve, sipas ESHR: kompensimi i papaguar për ushqim gjatë punës së natës, mosrespektimi i dispozitave ligjore për stazhin e punës, dhe orët e papaguara jashtë orarit mbi limitin prej 32 orësh në muaj.

Në MPB dhe MM puna jashtë orarit paguhet vetëm deri në 32 orë në muaj, ndërsa për orët e tjera parashihet shfrytëzimi i ditëve të lira. Për shkak të mungesës së kuadrit, ato ditë të lira në praktikë shpesh nuk mundësohen. Sistemi MPIN i Ministrisë së Financave nuk ka mundësi teknike të regjistrojë më shumë se 32 orë.

Pra kufizimi është në një softuer, pasoja janë padi masive që institucionet i humbin, dhe faturën e paguan buxheti. Me kamatë.

Regjistra letre në vitin 2026

Avokatura e Shtetit, e cila i përfaqëson organet para gjykatave, ende i mban lëndët me dorë, përmes regjistrave në letër, pa sistem elektronik. Për këtë arsye, Avokatura nuk kishte të dhëna për përfundimin e lëndëve, për vlerën e tyre, as për vlerën e urdhrave të lëshuar për përmbarim.

Institucionet vonohen me përgjigjet ndaj padive për shkak të qarkullimit të ngadaltë të postës mes arkivave qendrore dhe sektorëve juridikë. Procedurat para gjykatave themelore zgjasin nga 1 deri në 33 muaj në vend të gjashtë muajve ligjorë. Para gjykatave të apelit asnjë nga 22 lëndët e analizuara me ankesë nuk u zgjidh brenda afatit ligjor prej 30 ditësh.

Numri i lëndëve në punë u rrit nga 9.361 në vitin 2021 në 24.556 në vitin 2025.

Mekanizmi që ekziston në letër

Zgjidhja alternative e kontesteve është më e shpejtë dhe dukshëm më e lirë. Nga 59 institucione që dorëzuan të dhëna të plota, 41 - shtatëdhjetë për qind - nuk zbatuan fare asnjë mekanizëm alternativ midis vitit 2020 dhe shtatorit 2025.

Këshilli Kombëtar për Ndërmjetësim nuk u vu në funksion brenda afatit ligjor. Oda e Ndërmjetësuesve nuk funksionon që nga shkurti i vitit 2024 për shkak të mandateve të skaduara. Provimi për ndërmjetësues u mbajt për herë të fundit në tetor 2021.

Qeveria, nga ana e saj, raportet vjetore të Avokaturës i shqyrtoi vetëm për informim, pa analizë të rreziqeve fiskale.

Revizorët rekomandojnë ngritjen e një sistemi efikas për menaxhimin e kontesteve të punës, përmirësimin e kornizës ligjore dhe të evidencës. Rekomandimet janë të sakta. Pyetja është kush do t'i lexojë, kur prej pesë vjetësh askush nuk i ka lexuar raportet e veta.