Ursula fon der Lajen njoftoi se Komisioni Evropian po përgatit udhërrëfyes për vendet më të përparuara në negociata. Marta Kos i numëroi: Mali i Zi, Shqipëria, Moldavia, Ukraina. Maqedonia nuk është në listë.

Komisionarja evropiane për zgjerim e tha këtë në një intervistë për Televizionin Kombëtar Bullgar, në margjinat e seancës plenare të Parlamentit Evropian në Strasburg. Për Maqedoninë kishte një fjali tjetër - se përparimi i dy vendeve më të përparuara të Ballkanit Perëndimor mund ta nxisë edhe vendin tonë të ecë përpara.

Nxitje. Jo udhërrëfyes.

Kushti, i përsëritur edhe një herë

Në pyetjen e gazetarëve se si BE-ja mund të ndikojë te Shkupi për t'i zbatuar ndryshimet kushtetuese, Kos u përgjigj me një formulim që e dimë përmendsh.

„Sigurisht, qeveria në Maqedoninë e Veriut duhet ta mbajë premtimin. Ata duhet ta ndryshojnë Kushtetutën e tyre, kjo është dakorduar mes Maqedonisë së Veriut dhe 27 vendeve anëtare të BE-së. Pasi të bëhet kjo, do të mbështetem te mbështetja e vendit tuaj që të mund të ecim përpara edhe me Maqedoninë e Veriut“, deklaroi ajo.

Vini re kujt i drejtohet gjysma e dytë e fjalisë. Jo Shkupit - Sofjes. Kos i porosit Bullgarisë se pas ndryshimeve tona kushtetuese pritet mbështetja e saj.

Pritet. Nuk garantohet.

Pse dallimi mes pritjes dhe garancisë është e gjithë historia

Ndryshimet kushtetuese janë një detyrim konkret politik në kuadër të procesit të anëtarësimit. Por pas tyre mbeten të gjitha kriteret e zakonshme evropiane: sundimi i së drejtës, institucione të pavarura, lufta kundër korrupsionit, reformat në administratën publike, harmonizimi me legjislacionin evropian. Plotësimi i kushtit mund ta zgjidhë nyjën politike. Nuk mund t'i zëvendësojë reformat.

Rezistenca në opinionin maqedonas nuk buron vetëm nga përmbajtja e ndryshimit, por nga mungesa e besimit. Një pjesë e opinionit mendon se shteti sërish pranon një kusht pa garanci të qartë se pas tij vjen përparim i matshëm.

Dimitar Nikollovski nga Eurothink sheh të njëjtin mekanizëm: „Ky është definitivisht një qëndrim i betonuar, i përsëritur shumë herë“, thotë ai për çështjen e ndryshimeve kushtetuese.

Kanadaja, për krahasim

Në të njëjtin fjalim, fon der Lajen e ftoi Kanadanë të bëhet anëtarja e parë e asociuar e Bashkimit Evropian. Kryeministri kanadez Mark Karni e përshëndeti propozimin para Parlamentit Evropian.

„Kanadaja e përshëndet këtë ambicie dhe mund t'ju them se sondazhet tregojnë se një shumicë dërrmuese e kanadezëve mbështet lidhje shumë më të ngushta me Evropën“, deklaroi ai.

Kanadaja nuk është vend kandidat dhe nuk kërkon anëtarësim të plotë - pozicionet nuk janë të njëjta dhe nuk duhet të ngatërrohen. Por një përfundim imponohet vetë: BE-ja po bëhet më fleksibile ndaj atyre që nuk presin në radhë, pikërisht në momentin kur atyre që presin u përsërit të njëjtin kusht si deri tani.

Nikollovski e emërton trendin: zgjerimi po shkon drejt diferencimit, ku vendet që përparojnë marrin perspektivë dhe kornizë kohore gjithnjë e më të qartë, ndërsa Maqedonia mbetet e bllokuar.

Ky vjeshtë, sipas Kos, do të jetë „vjeshta e zgjerimit“. Pyetja është nëse për ne është vjeshtë, apo thjesht edhe një datë.