Danas, 2. avgusta, u dvorištu crkve „Uspenje Presvete Bogorodice" u selu Trnovo kod Bitolja, u podnožju Pelistera, održava se 55. Svetski makedonski iseljenički susret i 46. Pogranični susret Makedonaca iz egejskog dela Makedonije - zajedno, kao jedan Svemakedonski susret.

Pedeset peti. To znači da se ovaj susret održava duže nego što mnoge današnje države postoje pod sadašnjim imenom. Očekuju se Makedonci iz svih delova Makedonije, iz zemlje i sa svih strana sveta.

Sveta liturgija počinje u 7:30 i otvorena je za sve. Zvanični program je u 10:30, a posle njega sledi opštenarodno veselje. Susret će blagosloviti Njegovo Visokopreosveštenstvo g. Petar, mitropolit prespansko-pelagonijski. Prisutne će pozdraviti gradonačelnik Bitolja Toni Konjanovski kao pokrovitelj, zajedno sa predstavnicima organizatora.

Svečano obraćanje u ime Matice iseljenika iz Makedonije imaće prof. dr Vasil Tocinovski - pisac, esejista, kritičar, književni istoričar i prevodilac, prvi i dugogodišnji lektor Lektorata za makedonski jezik u Rijeci. Kulturno-umetnički program nose KUD „Goce Delčev" iz Bitolja i KUD „Novaci" iz Novaca.

Opština Bitolj organizovala je besplatan autobuski prevoz - šest autobusa iz Kukurečana, Gornjih Orizara, Bistrice, Bukovskih Livada, At Pazara, Karpoša, Crnog Mosta i još desetak punktova, sa povratkom u 13:00. To je sitnica koju vredi pomenuti: kada institucija hoće da nešto uspe, zna kako to da organizuje. Pitanje je zašto se ista logistička sposobnost ređe vidi u danima kad nema praznika.

Ilindan je dan dva događaja - Kruševske republike iz 1903. i zasedanja ASNOM-a iz 1944. Oba su bila pokušaji ljudi koji nisu imali državu da je sebi naprave. Susret u Trnovu je nastavak iste linije: ljudi koji su se raselili po svetu, a jednom godišnje se vraćaju na isto mesto, u isto dvorište, pred istu crkvu.

Praznik je lep. Ali vredi reći i ono što se retko kaže sa govornice 2. avgusta: svako ko dolazi na ovaj susret iz inostranstva je neko ko je u jednom trenutku otišao. Pedeset pet susreta znači pedeset pet godina odlazaka. Da li država koja tako dobro ume da dočeka svoje ljude jednom godišnje zna i šta da im ponudi da ostanu?