Ulusal Güvenlik Ajansı (ANB), Makedonya'da "Rus çıkarları doğrultusunda" çalışan bir propaganda ağını ortaya çıkardığını iddia ediyor. ANB'ye göre ağ karanlık bir odada değil, internette, Makedon alan adlarıyla kayıtlı klonlanmış sahte portalların arkasında saklanıyor.

Ajans, "Bu sahte portallar aracılığıyla yalan haberler, dezenformasyon yayılıyor ve güncel olaylara ilişkin anlatılar yeniden şekillendiriliyor; bu da kurumlara olan güveni sarsıyor ve etnik ve ulusal nefreti ve hoşgörüsüzlüğü körüklüyor" açıklamasını yaptı.

ANB aslında ne açıkladı

Somut olarak, 18 Eylül'de İçişleri Bakanlığı ve Cumhuriyet Savcılığı ile koordineli olarak, "portal ağına sahip bir propaganda aygıtının yaratıcısı olan yabancı unsurlarla bağlantılı" bir Makedonya vatandaşına yönelik soruşturma işlemleri başlatıldı. Evinde arama yapıldı, el konulan eşyalar bilirkişi incelemesinde. Şüpheler üç suçla ilgili: ulusal, ırksal ve dini nefret, ayrılık ve hoşgörüsüzlüğü kışkırtma, resmi sırrı ifşa etme ve bilgisayar sistemi aracılığıyla ırkçı ve yabancı düşmanı materyal yayma.

ANB ne bir kişinin ne de bir portalın adını açıkladı. Ağı kimin finanse ettiğine ve ajansın deyimiyle "bölgesel Rus yanlısı siyasi yapılarla" nasıl bağlantılı olduğuna dair ayrıntı da vermedi. En gizemli kısım resmi sırrın ifşası: ifşa edecek sırrı kimin vardı ve o sırrı nereden aldı?

Bu yazdan kalan iz

Ajans bunun, 30 yaşındaki Üsküplü bir adamın "Makedonya Hakkında Tarihi Bilgiler" adlı Facebook sayfası üzerinden yabancı düşmanı materyal yaymak ve propaganda materyali basmakla suçlandığı 4 Mart tarihli davanın devamı olduğunu söylüyor. O zaman kurumlar adamı bir Bulgar vatandaşının kışkırttığını belirtmiş, kamuoyunda da kışkırtıcı olarak ülkeye girişi yasak olan Sofya merkezli Bulgar "Makedonya" Vakfı'nın başkanı Viktor Stoyanov'un adı geçmişti.

Temmuzda yayımlanan bir gazetecilik araştırması, Bulgaristan'dan yönetilen ve Makedonya'da kayıtlı beş portal ile yurt dışındaki bir portaldan içerik alan, Makedonca en az beş Facebook sayfası tespit etmişti; hepsinin tasarımı neredeyse aynıydı. Bu araştırmaya göre yabancı portal, adres ve sermaye olarak "Makedonya" Vakfı ile bağlantılı, Makedon alan adlarının kaydı sırasında bildirilen iletişim adreslerinin bir kısmı da aynı vakfa ait. ANB'nin bugünkü açıklamasındaki tarif bu modelle neredeyse tamamen örtüşüyor.

Stoyanov bu tür iddialara, kurumların yirmi kadar çevrimiçi medya kuruluşunu soruşturduğunun ortaya çıktığı temmuz ayında tepki göstermişti. Bulgar haber ajansı BTA üzerinden yaptığı açıklamada bunları, yetkililerin editörlerini ve gazetecilerini tutuklayıp yargılayabilmesi için "bağımsız sivil medyaya yönelik sahte soruşturmalar" olarak nitelendirdi. ANB'nin Rus çıkarları doğrultusunda çalıştığını söylediği bir ağ, kendini basın özgürlüğü diliyle savunuyor. Balkanlar daha tuhaf maskeler de gördü.

Arama iki hafta önce yapıldı, açıklama ise ancak şimdi geldi - tek bir portal adı olmadan. Devlet bunların ne olduğunu, nerede kayıtlı olduklarını ve ne yaydıklarını biliyorsa, okurlar neden hâlâ hangileri olduğunu bilmiyor? Ve ANB arkalarında kimin olduğunu ne zaman adı ve soyadıyla söyleyecek?