Google beş yıllık davanın ardından reklam işini elinde tutuyor: yasayı çiğnediğine dair iki karar, satılan tek bir parça yok

ABD Adalet Bakanlığı beş yıl boyunca Google'ın reklam işini iki ayrı antitröst davasıyla bölmeye çalıştı - biri 2020'de aramadaki hâkimiyet için açıldı, diğeri 2023'te doğrudan reklamların ardındaki teknolojiyi hedef aldı. Mahkemeler iki kez davacıları haklı buldu. Önce 2024'te, mahkeme Google'ın aramasının, son derece kârlı reklam koluyla birlikte yasa dışı bir tekel olduğuna hükmettiğinde. Sonra geçen yıl nisanda, ikinci bir mahkeme aynı sonuca reklam altyapısı için vardığında.

Ve sonra asıl önemli kısım geldi - yaptırım. Orada da mahkemeler iki kez geri adım attı.

2024 kararının ardından Adalet Bakanlığı, Google'ın Chrome tarayıcısını ve Android işletim sistemini satmasını önerdi. Yargıç Amit Mehta bunu Eylül 2025'te reddetti. Satış yerine şirkete, fabrika ayarı olarak belirlenen arama için yaptığı münhasır sözleşmeleri sona erdirmesini ve verilerinin bir kısmını rakiplerle paylaşmasını emretti - Google şu anda bu tedbirlere itiraz ediyor.

Bu çarşamba, reklam teknolojisi davasını yürüten Virginia Doğu Bölgesi federal yargıcı Leonie M. Brinkema aynı sonucu yineledi. Google reklam işini elinde tutuyor. Satmak yerine, rakiplere alan bırakmak için ticari uygulamalarını uyarlamak zorunda kalacak. "New York Times"a göre karar, bunu tam olarak nasıl yapması gerektiğini açıklamıyor.

Tam yazılı metin, tarafların gerekli karartmaları yapabilmesi için on dört gün mühürlü kalıyor. Google'ın hukuka aykırı davrandığı tespiti geçen yıl nisandan; bu hafta yalnızca yaptırıma karar verildi.

Şirket bunu elbette zafer ilan etti. "Mahkemenin, küçük işletmelerin yeni müşterilere ulaşmasına ve büyümesine yardımcı olan araçların parçalanmasına dair Adalet Bakanlığı önerisini reddetmesinden çok memnunuz," dedi Google'ın düzenleyici işlerden sorumlu başkan yardımcısı Lee-Anne Mulholland. İfade iki kez okunmaya değer: mahkemenin yasa dışı tekel tuttuğunu tespit ettiği şirket, şimdi küçük işletmeler adına konuşuyor.

Davanın özü sözleşmelerdi. Google, cep telefonu pazarının çok büyük bir bölümünde arama motorunun fabrika ayarı olması için cihaz üreticilerine ödeme yaptı ve mobil operatörlerle gelir paylaşımı düzenlemeleri kurdu - operatör reklam gelirinden pay alıyor, Google varsayılan arama olarak kalıyor. Hiçbir kullanıcı hiçbir zaman bir şey seçmedi. Seçim, telefon kutusundan çıkmadan önce yapılmıştı.

Avrupa için bu uzak bir haber değil. Avrupa Komisyonu 5 Eylül 2025'te Google'a tam da aynı yapı için - rakiplerin, reklam verenlerin ve yayıncıların aleyhine kendi reklam hizmetlerini kayırma - 2,95 milyar euro ceza kesti ve buna son vermesini emretti. Brüksel orada Washington'dan ileri gitti: gerekçesinde, çıkar çatışmasının zincire yerleşik olduğu ve yapısal bir ayrım olmadan çözülemeyebileceği açıkça belirtiliyor. Şimdi soru, Amerikan kararının Google'a Brüksel'de bir argüman sağlayıp sağlamayacağı - "Amerikan mahkemesi bile satış istemedi".

Çünkü beş yıllık yargılama, şirketin yasayı çiğnediğine dair iki karar ve satılan sıfır parça üretti. Google avukat parası ödüyor, sözleşme koşullarını değiştiriyor ve yoluna devam ediyor. İki sonuçtan hangisinin ona daha ucuza geldiğini hesaplamak zor değil.