Google e ruan biznesin e reklamave pas pesë vitesh gjyqi: dy vendime se ka shkelur ligjin, asnjë pjesë e shitur

Pesë vjet Ministria e Drejtësisë e SHBA-së u përpoq ta ndante biznesin e reklamave të Google përmes dy padive të veçanta antimonopol - njërës të paraqitur në vitin 2020 për dominimin në kërkim, tjetrës në vitin 2023 drejtuar konkretisht ndaj teknologjisë pas reklamave. Gjykatat dy herë u dhanë të drejtë paditësve. Së pari në vitin 2024, kur gjykata vendosi se kërkimi i Google, së bashku me pjesën e tij jashtëzakonisht fitimprurëse të reklamave, është monopol i paligjshëm. Pastaj në prill të vitit të kaluar, kur një gjykatë e dytë e konstatoi të njëjtën gjë për infrastrukturën e reklamave.

E pastaj erdhi pjesa që ka rëndësi - masa. Dhe atje gjykatat dy herë u tërhoqën.

Pas vendimit të vitit 2024, Ministria e Drejtësisë propozoi që Google ta shesë shfletuesin Chrome dhe sistemin operativ Android. Gjykatësi Amit Mehta në shtator të vitit 2025 e refuzoi këtë. Në vend të shitjes, i urdhëroi kompanisë t'i ndërpresë kontratat ekskluzive për kërkimin e vendosur nga fabrika dhe të ndajë një pjesë të të dhënave me konkurrentët - masa kundër të cilave Google aktualisht ankohet.

Këtë të mërkurë gjykatësja federale Leoni M. Brinkema nga Qarku Lindor i Virxhinias, e cila udhëhoqi rastin për teknologjinë e reklamave, e përsëriti të njëjtin përfundim. Google e ruan biznesin e reklamave. Në vend që ta shesë, do të duhet t'i përshtatë praktikat afariste për t'u lënë hapësirë konkurrentëve. Sipas „Nju Jork Tajms“, vendimi nuk shpjegon se si saktësisht duhet ta bëjë këtë.

Teksti i plotë i shkruar mbetet i vulosur katërmbëdhjetë ditë që palët të fusin fshehjet e nevojshme. Konstatimi se Google veproi në mënyrë të paligjshme daton nga prilli i vitit të kaluar; këtë javë vendosej vetëm për masën.

Nga kompania, sigurisht, e shpallën këtë fitore. „Jemi shumë të kënaqur që Gjykata e hodhi poshtë propozimin e Ministrisë së Drejtësisë për t'i copëtuar mjetet që i ndihmojnë bizneset e vogla të arrijnë klientë të rinj dhe të rriten“, deklaroi Li-En Mallhollënd, nënkryetare e Google për çështje rregullatore. Formulimi vlen të lexohet dy herë: firma për të cilën gjykata konstatoi se mbante monopol të paligjshëm tani flet në emër të bizneseve të vogla.

Bërthama e rastit ishin kontratat. Google u paguante prodhuesve të pajisjeve që kërkuesi i saj të ishte i vendosur nga fabrika në një pjesë të madhe të tregut të telefonave celularë, ndërsa me operatorët celularë lidhte marrëveshje për ndarjen e të ardhurave - operatori merr një pjesë të parave nga reklamat, Google mbetet kërkimi i parazgjedhur. Asnjë përdorues nuk zgjodhi kurrë asgjë. Zgjedhja ishte bërë para se telefoni të nxirrej nga kutia.

Për Evropën ky nuk është lajm i largët. Më 5 shtator 2025 Komisioni Evropian i shqiptoi Google një gjobë prej 2,95 miliardë eurosh pikërisht për të njëjtin ndërtim - favorizimin e shërbimeve të veta të reklamave në dëm të konkurrentëve, reklamuesve dhe botuesve, dhe i urdhëroi ta ndërpresë këtë. Brukseli atje shkoi më larg se Uashingtoni: në arsyetim përmendet shprehimisht se konflikti i interesit është i ndërtuar në zinxhir dhe se ndoshta nuk do të zgjidhet pa një ndarje strukturore. Pyetja tani është nëse vendimi amerikan do t'i shërbejë Google si argument në Bruksel - „as gjykata amerikane nuk kërkoi shitje“.

Sepse pesë vjet gjyq prodhuan dy vendime se kompania shkeli ligjin dhe zero pjesë të shitura prej saj. Google paguan avokatë, ndryshon kushtet e kontratave dhe vazhdon më tej. Cili nga dy përfundimet është më i lirë për të - nuk është vështirë të llogaritet.