İktidar Siljanovska'nın vetosundan sonra 13. maddeyi sildi, ama 10.000 euroya kadar kapalı kapılar ardında alımlar kalıyor

Meclis 129. oturumunda, Kamu İhaleleri Kanunu değişikliklerinden 13. maddeyi çıkaran önergeyi kabul etti. Önergeyi VMRO-DPMNE milletvekilleri Boyan Stoyanoski, Dafina Stoyanoska ve Brane Petruşevski imzaladı. Amaç açık: Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova kararnameyi imzalamayı reddettikten sonra yasanın geçmesi.

Cumhurbaşkanının itiraz ettiği şey

4 Kasım'da Siljanovska-Davkova, Anayasa'nın 75. maddesinin 3. fıkrasına dayanarak Meclis'e 26 Ekim'de oylanan değişiklikleri ilan etmeyeceğini bildiren bir yazı gönderdi. İtirazı komisyon üyelerinin görev süreleriyle ilgiliydi. Mevcut düzenleme bir kez daha seçilme hakkıyla beş yıl, yani en fazla on yıl öngörüyordu. Yeni ifade net bir sınır olmadan yeniden atanmaya imkân tanıyordu. Cumhurbaşkanına göre bu hukuken belirsiz ve kamu parasının harcanmasına ilişkin kararlar üzerinde güç yoğunlaşmasına alan bırakıyor.

Stoyanoski, "Bu maddeyi silerek cumhurbaşkanının itirazlarını tamamen kabul ediyoruz" dedi ve değişikliklerin Reform Gündemi'nin parçası olduğunu, daha az yolsuzluk için Kamu İhaleleri Bürosu'na dijital araçlar ve yapay zekâ getirdiğini ekledi. Kulağa hoş geliyor. Ama birinin sınırsız bir görev süresinin sorun olduğunu fark etmesi için cumhurbaşkanlığı köşkü Vodno'dan bir veto gerekiyorsa, yasanın geri kalanı ne kadar özenle yazıldı?

Yasada ne kaldı

Muhalefet bambaşka hükümler konusunda uyarıyordu ve onlara dokunulmadı. İhalesiz alımların, yani kapalı kapılar ardında yapılan alımların sınırı 5.000'den 10.000 euroya çıkıyor. İlansız sözleşmeler için Büro onayı zorunluluğu kaldırılıyor. Firmaların itiraz harcı bugünkü 5 ila 200 eurodan 150 ila 600 euroya fırlıyor; bu en çok küçük firmaları caydırıyor. "En düşük fiyat" kriteri kaldırılıyor, Büro'nun ihale verilerine erişim ise ücretli hâle gelecek.

SDSM milletvekili Sanja Lukarevska, daha yasanın gündemden çekilmesini isterken "Yine 100.000 euroluk boğalarımız mı olacak?" diye sormuştu. Meslektaşı Fatmir Bitiçi şimdi muhalefetin tam da bu silme önerisini komisyon görüşmesinde yaptığını ve bunun Kamu İhaleleri Kanunu'nun kamuoyu görüşmesi olmadan çıkarıldığı belki de ilk kez olduğunu iddia ediyor. SDSM yasayı engellemek için 2.000 değişiklik önergesi verdi.

Yani cumhurbaşkanı bir sınır çizdi ve çoğunluk tam olarak o tek sınıra saygı gösterdi. Kamu parasıyla kapalı kapılar ardında yapılabilecek diğer her şey kalıyor. Sözleşmeler Büro olmadan ve gazeteciler için ücretsiz erişim olmadan imzalanmaya başladığında o 10.000 euroları kim sayacak?