GSYH yüzde 3,8 büyüdü, ama ithalat ihracatı 2,1 milyar euro geçti: İnşaat ve tüketimle büyüyoruz

Devlet İstatistik Dairesi, 2025'te reel GSYH büyümesinin yüzde 3,8 olduğunu, nominal olarak ekonominin yüzde 7,1 büyüyerek 1.105 milyar denara, yani yaklaşık 17,95 milyar euroya ulaştığını açıkladı. Kişi başına bu 9.859 euro ediyor. Veriler ön veriler ve haberleri başarı olarak okuyacaksınız. Tablo açılınca görüntü daha karmaşık.

Birincisi, iki rakam arasındaki fark zamlardır. Ekonomi yüzde 7,1 daha fazla üretmedi, üretilenin değeri o kadar arttı, kısmen her şey pahalandığı için. İkincisi, 9.859 euro vatandaş başına herhangi bir gelir değil. Bu, toplam değerin nüfusa bölünmüş hali, birinin cebine giren şey değil. Kahvede birine sorun, geçen yıl bu kadar kazanmış mı.

Sabit sermaye yatırımları nominal olarak yüzde 9,6 artarak yaklaşık 4,31 milyar euroya çıktı. Bunun yaklaşık 2,33 milyar eurosu, yani yaklaşık yüzde 54'ü inşaat işlerine gitti, onun da yaklaşık 773 milyon eurosu konut yapımına. Makine ve ekipmana 1,56 milyar euro gitti. İnşaat üçüncü çeyrekte yüzde 21, imalat sanayi yüzde 2,5 büyüdü. Böyle bir fark muhasebeciler için bir rakam değil. Aslında neyin inşa edildiğini söylüyor.

Nihai tüketim GSYH'nin yüzde 80,7'sini oluşturuyor, yalnızca hanehalkları yaklaşık 11,69 milyar euro harcadı. İhracat yaklaşık 10,91 milyar euroya, ithalat yaklaşık 13 milyar euroya ulaştı. Yaklaşık 2,1 milyar euroluk fark, sattığımızdan fazlasını satın almamızın bedeli.

Dış ticaret açığı, yarın üretecek makineler ithal ediliyorsa başlı başına sorun değildir. Soru, neyin ithal edildiği ve satın almadan sonra evde neyin kaldığı. Katma değerin yüzde 19,9'uyla en çok ticarette, ulaştırmada ve konaklamada yaratan bir ekonomi, biri harcadığı sürece büyür.

Yüzde 3,8'lik büyüme gerçek ve küçük değil. Ama bir daire ile bir fabrika istatistiğe yatırım olarak girer, birkaç yıl sonra yalnızca biri istihdam yaratır ve ihracat yapar. Bu ayrımı kim yapacak ve bunu ölçen var mı?