2027 bütçesi: 45 milyar denar açık, eski bir eurobond için yeni borç, bakan ise borcun GSYH'nin yüzde 60'ının altında kalacağına söz verdi

Hükümet 30 Ekim'de 2027 Bütçe Teklifi'ni kabul etti: 395,4 milyar denar gelir, 440,4 milyar denar harcama ve 45 milyar denar, yani GSYH'nin yüzde 3,5'i kadar açık. Maliye Bakanı Gordana Dimitrieska-Koçoska, kamu borcunun hem bu yılın hem de gelecek yılın sonunda yüzde 60'ın altında olacağına da söz verdi.

Sunum ilerleme gibi duruyor. Bu yıl ikinci bütçe revizyonundan sonra açık 46,3 milyar denar ya da GSYH'nin yaklaşık yüzde 4,1'i. Ama 1,3 milyar denarlık fark devrim değil. Oranın düşmesi büyük ölçüde GSYH'nin öngörüldüğü gibi büyüyüp büyümeyeceğine bağlı, öngörüler ise yüzde 3,8 reel büyüme ve yüzde 3,2 enflasyon. Biri sapınca konsolidasyon hikâyesi de sapıyor.

Para nereden geliyor

Vergi gelirleri 223,1 milyar denar olarak planlandı, yüzde 6,4 artış, vergi politikasının yönünde değişiklik yok, sadece daha iyi tahsilat ve daha fazla dijitalleşme. Bunların hepsi her bakanın ezbere bildiği laflar. Dimitrieska-Koçoska'nın kendisi en karamsar oldukları kalemin 1,5 milyar denar artırılan özel tüketim vergileri olduğunu ve gelecek yıl dayanışma vergisinden 1,5 milyar denar daha geri ödemeleri gerektiğini söylüyor. Bunun suçunu önceki hükümete attı.

Harcamaların yaklaşık yarısı, 220,8 milyar denar, sosyal transferlere gidiyor. Sadece emekli maaşları için 123,8 milyar denar ayrıldı, yüzde 4,8 artış. Sağlık 3,9 milyar fazla alıyor, savunma için GSYH'nin yüzde 2'si planlandı.

Sermaye harcamaları ve eski borç

Sermaye harcamaları için 40,8 milyar denar öngörüldü, toplam harcamaların yüzde 9'undan biraz fazlası. Kalkınma bütçesiyle övünen bir hükümet tek bir soruyu cevaplamalı: Bu paranın ne kadarı gerçekten yollara ve demiryollarına harcanacak? 2026'nın ikinci revizyonu açığı düşürmeden hem gelirleri hem de sermaye yatırımlarını kıstı, Mali Konsey de yüksek açığın giderek cari harcamaları finanse ettiği uyarısında bulundu.

Mart 2023'te ihraç edilen 500 milyon euroluk eurobond da 2027'de vadesini dolduruyor. Yani yeni borçlanma yalnızca yeni açığı değil, eski borcun geri ödenmesini de karşılayacak. Borcun yüzde 60'ın altında kalacağı sözü GSYH'nin ne kadar büyüyeceğine de bağlı. Bu bütçenin gerçek sınavı bugün basın toplantısında değil, planlananın gerçekleşenle karşılaştırılacağı 2027 sonunda.