Dört kişilik bir ailenin gıdası asgari ücretten pahalı: 26.046'ya karşı 26.170 denar

Makedonya'da asgari ücret 26.046 denar. Dört kişilik bir ailenin ekim ayındaki yiyecek ve içecek gideri 26.170 denar. Fark 124 denar - hem de yanlış yönde. Makedonya Sendikalar Birliği'nin hesabına göre asgari ücretle çalışan bir işçi, tüm kazancıyla sofrayı bile karşılayamıyor; elektrik, ulaşım ya da ilaçtan söz etmeye bile gerek yok.

Sendikanın asgari tüketici sepeti ekimde, eylüldeki 69.432 denara karşılık 70.358 denara ulaştı. Bir ayda 926 denarlık artış ve bunun 911 denarı yiyecek ve içeceklerden geliyor. Başka bir deyişle, aylık zammın neredeyse tamamı vazgeçilmesi en zor olan kalemde. Aile kirada oturuyorsa fatura 85.733 denara çıkıyor. On ayda sepet 3.945 denar pahalandı.

Kâğıt üzerinde sıfır enflasyon

Hükümet ise enflasyonun kontrol altında olduğunu söylüyor ve rakamlar da - en azından ilk bakışta - onu destekliyor. Devlet İstatistik Kurumu eylülde aylık enflasyonun yüzde sıfır, yıllık enflasyonun ise yüzde 2,7 olduğunu açıkladı; bu, Eurostat'a göre oranın eylülde yüzde 3,8'e fırladığı AB ortalamasının altında. Ama sıfırın arkasında bir yapı saklı: Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 0,5 pahalandı, ulaşım yüzde 3,4, eğlence ve kültür ise yüzde 3,7 ucuzladı. Her gün kim ekmek alıyor, kim tiyatro bileti?

Ekonomi Bakan Yardımcısı Marjan Risteski, oranın iyileştiğini söylüyor: Son dönemde enflasyon yaklaşık yüzde 4,5 iken maaşlar yüzde 7'nin üzerinde arttı. Bakanlığın kendi sepeti bile var; ağustos için 58.475 denar hesaplamış, aynı ay sendikanın hesabı 68.675 denar. Aynı dört kişilik aileyi ölçen Bakanlık ile sendika arasında 10.200 denarlık fark. Bakanlık, metodolojinin farklı olduğunu ve kendi sepetinin kira ya da konut kredisini kapsamadığını açıklıyor.

Hangi sepet gerçek?

İki rakam aynı anda doğru olabilir ve sorun tam olarak bu. Maaşlar artıyor, ortalama iyi görünüyor, merdivenin en altındaki kişi ise yalnızca raftaki fiyatı görüyor. Yüzde 7'lik maaş artışı, gıda faturasından daha düşük bir asgari ücretle geçinen bir aile için pek bir şey ifade etmiyor.

Hükümet yaşam standardının korunduğuna ikna etmek istiyorsa, en iyi kanıt Avrupa ile kıyaslama değil, basit bir sorunun cevabıdır: Makedonya'da dört kişilik bir aile hangi maaşla buzdolabını dolduruyor ve sonra faturaları da ödüyor?