Uyku iki sinyal ister, biz ikisini de iptal ediyoruz: Uyku uzmanı, yatmadan önce ekranın melatonine "doğrudan saldırı" olduğunu söylüyor

Kötü uykudan bahsettiğimizde genellikle yatağı, yastığı ya da öğleden sonraki kahveyi suçlarız. Işık nadiren listede yer alır. Oysa Craneo Salud kliniğinde diş hekimliği uyku tıbbı uzmanı Dr. Sofía Rodríguez Moroder'e göre ışık en çok hafife alınan faktörlerden biri.

"Uykunun başlaması çok hassas bir biyolojik süreçtir," diye açıklıyor. Organizmanın uykuya dalmak için iki sinyale ihtiyacı var: Vücut ısısının kademeli olarak düşmesi ve ışığın kademeli olarak azalması. Sorun şu ki modern yaşam ikisini de yapay uyaranlarla değiştirmiş.

Melatonin mesaj okumaz

Işık, beynin sirkadiyen ritmi, yani ne zaman uyanık olacağımıza ve ne zaman uyumamız gerektiğine karar veren iç saati ayarladığı başlıca işaretlerden biri. Doğal ışık alacakaranlıkta azaldığında epifiz bezi, uykunun başlamasına ve sürmesine yardım eden melatonin hormonunu salgılamaya başlar. Ekranlardan gelen yoğun mavi ışık bu salgıyı frenler. Beyne giden mesaj açık: Gündüz, uyanık kal.

Bu yüzden uzman sözünü sakınmıyor: Yatmadan önce evde televizyon ya da telefon karşısında oturmak bu sürece "doğrudan saldırı".

89.000 kişi ve rahatsız edici bir rakam

Bilimsel dergi Proceedings of the National Academy of Sciences'ta yayımlanan ve yaklaşık 89.000 yetişkinin ışığa maruz kalma alışkanlıklarını inceleyen bir araştırma, geceleri en fazla ışığa maruz kalanların daha karanlık odalarda uyuyanlara kıyasla herhangi bir nedenden ölüm riskinin yüzde 21 ila 34 daha yüksek olduğunu gösterdi. Önemli bir not: Veriler tek başına ışığın daha yüksek riske doğrudan yol açtığını kanıtlamıyor. Gece aydınlatmasının, gördüğünden çok daha fazla araştırmayı hak ettiğini gösteriyor.

Gerçekte ne işe yarar

Reçete pahalı değil. Ekranlar yatmadan bir-iki saat önce kapatılır, telefon uçak moduna alınır. Akşam saatlerinde güçlü beyaz ışıklar yerini loş lambalara bırakır. Televizyon arka planda "arkadaşlık olsun" diye açık bırakılmaz, bildirimler yatakta kontrol edilmez. En güzel tavsiye aynı zamanda en ucuzu: Günün bittiğinin işareti olarak gün batımını balkondan, terastan ya da kapının eşiğinden izleyin.

Ninelerimizin uyku takip uygulamaları yoktu, ama karanlık odaları ve ekransız akşamları vardı. Bugün kaçımız elimizde telefonla uyuyup sonra çalar saatin neden ceza gibi çaldığına şaşırıyoruz?