Siljanovska-Davkova: Makedonya anayasa değişikliklerinde rekortmen, bunların büyük kısmı dışarıdan dayatıldı

Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova, Anayasanın yaklaşan 35. yıldönümünü hiç de bayram havasında olmayan bir teşhisle karşıladı. Makedon Genç Hukukçular Derneği ile görüşmesinde, Makedonya'nın anayasa değişikliği sayısında rekortmen olduğunu ve bunların büyük bir kısmının dışarıdan dayatıldığını söyledi.

Kenardan konuşmuyor. 1991'de Anayasa Komisyonu'nun dış üyesiydi ve görüşmede kabul sürecinin aşamalarını anlattı - Anayasa Taslağı'ndan, çok sayıda itiraz ve önerinin çıktığı kamuoyu tartışmasına, oradan milletvekilleri ile uzmanlar arasındaki tartışmaya kadar. Anayasa 17 Kasım 1991'de ilan edildi, ilk metin 134 maddeden oluşuyordu.

Değerlendirmesi olumlu, ama çekincesiz değil. Cumhurbaşkanına göre bazı çözümler zamanın sınavını geçemedi, metinde muğlak ve belirsiz hükümler var, hukuki terminoloji de uyumlu değil; bu da farklı yorumlara kapı aralıyor. Makedonya, diyor, Anayasasının başlangıç bölümünü iki kez değiştirmiş ender devletlerden biri.

Ana mesajı, Anayasanın yalnızca en yüksek hukuki metin olarak değil, vatandaşlar ile devlet arasındaki en önemli toplumsal sözleşme olarak görülmesi gerektiği. Anayasa hukuku alanında dış uzmanların da yer aldığı, Anayasanın uygulanmasını sürekli izleyip çözümler önerecek daha aktif bir meclis Anayasa Komisyonu önerdi. Makedon hukuku ile Avrupa hukuku arasındaki ilişkinin de bir anayasal mesele olarak daha net düzenlenmesini istiyor.

Genç hukukçular anayasal vatanseverliğe ve Anayasa eğitimine vurgu yaptı; Meclisin olası gelecek değişikliklerde prosedüre tutarlı biçimde uymasını ve uzmanlara açık, kapsayıcı bir tartışmaya alan açmasını istedi.

Bu mesajın zamanlaması tesadüf değil. Yeni anayasa değişiklikleri yeniden Makedonya'nın Avrupa gündeminin parçası. Eğer bizzat cumhurbaşkanı bugüne kadarki değişikliklerin bir kısmının dışarıdan dayatıldığını ve metnin her birinde biraz daha zor okunur hale geldiğini söylüyorsa, asıl soru Anayasanın kaç kez değiştirildiği değil - bu değişikliklerden kaçının evde verilmiş bir karar olduğu.