„Vodovod" kamu işletmesinin çalışanları borular ve pompalarla suyu doğrudan nehirden ana depoya taşıdı. Bu teknik bir hata değil. Bu, birinin verdiği, birinin uyguladığı ve birinin uygulanışını izlediği bir karar - üstelik bütün bir şehir o musluktan içerken.

Başbakan Hristijan Mickoski bunu kamuoyu önünde doğruladı. „„Vodovod" işletmesinde suyu doğrudan nehirden ana depoya yönlendiren çalışanların sorumsuz davranışıyla karşılaştık. Savcılık işlem yapıyor ve kişiler halihazırda gözaltına alınıp sorgulandı", dedi; soruşturmanın genişlemesini beklediğini ve sorumluluğun yerel düzeyde tespit edildiğini ekledi.

Siyasi fırtınayı başlatan cümle

Sonra ikinci cümle geldi: „Uzun yıllardan sonra ilk kez vatandaşların bakteriyolojik olarak tamamen temiz su kullanacağına inanıyorum."

Uzun yıllardan sonra ilk kez. Muhalefet hemen buna sarıldı. SDSM, bu ifadeyle başbakanın aslında Gostivar'daki suyun mevcut iktidarın yönetimi boyunca temiz olmadığını itiraf ettiğini savundu - ve suyun yıkanmak için teknik olarak uygun olduğuna dair belgeleri kimin imzaladığını, üstelik iddialarına göre bu belgelerin hâlâ teslim edilmediğini soruyor.

VMRO-DPMNE aynı mantıkla, ama geriye dönük olarak karşılık verdi. Sözcü Manasievski basın toplantısında önceki yıllara ait mikrobiyolojik analizleri sundu - Kasım 2020, Mart ve Şubat 2021, ardından Temmuz 2022 ve Ağustos 2023 bulguları - yerel komünal işletmenin örneklerinde yüksek koliform ve aerobik mezofilik bakteri değerleriyle. Hedefleri Venko Filipçe'ydi: sağlık bakanıyken ve raporları alırken sustu, şimdi eleştiriyor.

İki tarafın istemeden söylediği şey

İki açıklamayı yan yana koyduğunuzda, hiçbir tarafın yüksek sesle söylemek istemediği bir şey çıkıyor: suyun temiz olmadığını gösteren analizler 2020'ye kadar geriye gidiyor, farklı iktidarların dönemlerinde, ve kimse bu zinciri kırmadı. Bir taraf „siz sustunuz" diye bağırıyor, diğeri „siz sustunuz". İkisi de raporların var olduğunu söylüyor. Hiçbiri, içme suyunda bakteri gösteren bir raporun neden otomatik olarak bir şeyin olması gerektiği anlamına gelmediğini açıklamıyor.

Asıl skandal bu. Suyun kirlenmesi değil, sistemin yıllardır kirli suya dair belgelere sahip olması ve bu belgelerin hiçbir şeyi harekete geçirmemesi. Sonuç doğurmayan rapor yalnızca kâğıttır.

Hiperklorlama ve sonrasında olanlar

Çözüm, Üsküp su idaresinden uzmanların yürüttüğü hiperklorlama oldu, günlük numune alımıyla birlikte. Ama Mickoski hiperklorlamanın ardından yeni bir bakterinin ortaya çıktığını kendisi kabul etti. Bakan Klekovski, hafta sonuna kadar suyun içmeye elverişli olacağını vaat ediyor.

„Sabır rica ediyorum çünkü bu sürece ciddi yaklaşıyoruz. Yakında, belki daha bugün, vatandaşlar bakteriyolojik standartları karşılayan içme ve pişirme suyuna kavuşacak", dedi başbakan.

Gostivarlılar uzun süredir katlanıyor. Sorun şu ki sabır bir halk sağlığı stratejisi değil ve „belki daha bugün" bir tarih değil.

Mickoski daha geniş bir şey de söyledi: kurumlar birden fazla yerleşim yerinde çok sayıda temiz olmayan içme suyu vakası bildirmiş. Yani Gostivar münferit bir olay değil - iktidarın ve muhalefetin uzlaştığı tek nokta bu. Geriye kalan soru şu: soruşturma bittiğinde kim hesap verecek? Yalnızca pompayı çalıştıran birkaç çalışan mı, yoksa yıllarca raporları alıp çekmeceye koyanlar da mı?