Punonjës të ndërmarrjes publike „Vodovod" me gypa dhe pompa çonin ujë drejtpërdrejt nga lumi në rezervuarin kryesor. Kjo nuk është gabim teknik. Kjo është vendim që dikush e mori, dikush e zbatoi dhe dikush e shikoi si zbatohej - ndërsa një qytet i tërë pinte nga ai rubinet.

Kryeministri Hristijan Mickoski e konfirmoi publikisht. „Patëm veprim të papërgjegjshëm nga punonjës të NP „Vodovod" të cilët drejtpërdrejt e ridrejtonin ujin nga lumi në rezervuarin kryesor. Prokuroria po vepron dhe tashmë janë siguruar dhe marrë në pyetje persona", deklaroi ai, duke shtuar se pret që hetimi të zgjerohet dhe se përgjegjësia është e lokalizuar.

Fjalia që hapi stuhinë politike

Pastaj erdhi fjalia e dytë: „Besoj se për herë të parë pas shumë vitesh qytetarët do të përdorin ujë që është plotësisht i pastër bakteriologjikisht."

Për herë të parë pas shumë vitesh. Opozita u kap menjëherë pas asaj. Nga LSDM reaguan se me atë deklaratë kryeministri në fakt pranoi se uji në Gostivar nuk ishte i pastër gjatë gjithë kohës sa qeverisi pushteti aktual - dhe pyesin kush i nënshkroi dokumentet se uji është teknikisht i pastër për larje, dokumente të cilat, siç pretendojnë, ende nuk janë dorëzuar.

Nga VMRO-DPMNE u përgjigjën me të njëjtën logjikë, vetëm të kthyer prapa. Zëdhënësi Manasievski në konferencë për shtyp paraqiti analiza mikrobiologjike nga vitet e mëparshme - nga nëntori 2020, marsi dhe shkurti 2021, pastaj gjetje nga korriku 2022 dhe gushti 2023 - me koli-bakterie dhe bakterie aerobe mezofile të ngritura në mostra të ndërmarrjes komunale lokale. Poenta e tyre ishte drejtuar nga Venko Filipçe: heshti ndërsa ishte ministër i shëndetësisë dhe merrte raporte, ndërsa tani kritikon.

Ajo që të dyja palët e thonë pa dashur

Nëse i vendosni dy komunikatat njëra pranë tjetrës, merrni diçka që asnjëra palë nuk deshi ta thoshte me zë: analiza që tregonin ujë të papastër ekzistojnë deri në vitin 2020, në mandate të pushteteve të ndryshme, dhe askush nuk e ndërpreu atë linjë. Njëra palë bërtet „ju heshtët", tjetra bërtet „ju heshtët". Të dyja thonë se raporte kishte. Asnjëra nuk shpjegon pse një raport që tregon bakterie në ujin e pijshëm nuk do të thotë automatikisht se diçka duhet të ndodhë.

Ky është skandali i vërtetë. Jo se uji u ndot, por se sistemi ka dokumente për ujë të ndotur me vite, dhe ato dokumente nuk aktivizuan asgjë. Një raport që nuk shkakton pasojë është vetëm letër.

Hiperklorimi dhe ajo që erdhi pas tij

Zgjidhja ishte hiperklorimi, që e zbatojnë specialistë nga ujësjellësi i Shkupit, me marrje ditore mostrash për analizë. Por Mickoski vetë pranoi se pas hiperklorimit u shfaq një bakterie e re. Ministri Klekovski premton se deri në fund të javës uji do të jetë i sigurt për pije.

„Kërkoj durim sepse këtij procesi i qasemi seriozisht. Së shpejti, ndoshta që sot, qytetarët do të marrin ujë për pije dhe gatim që i plotëson standardet bakteriologjike", tha kryeministri.

Gostivarasit durojnë prej kohësh. Problemi është se durimi nuk është strategji e shëndetit publik, dhe „ndoshta që sot" nuk është afat.

Mickoski tha edhe diçka më të gjerë: institucionet kanë raportuar raste të shumta të ujit të papastër të pijshëm në më shumë vendbanime. Pra, Gostivari nuk është rast i izoluar - kjo është e vetmja pikë në të cilën pajtohen edhe pushteti edhe opozita. Pyetja që mbetet është kush do të përgjigjet kur të përfundojë hetimi: vetëm disa punonjës që e ndezën pompën, apo edhe ata që me vite i merrnin raportet dhe i vendosnin në sirtar?