Alphabet'e ait otonom sürüş şirketi Waymo, yeni nesil robotaksisini Los Angeles, Phoenix ve San Francisco'da tüm yolculara açtı. Aracın adı Ojai ve bu üç kentte yolculuk talep ettiğinizde, siz seçmeden size atanabiliyor. Sayıları yeterli olduğunda yolcular onunla eski Jaguar I-Pace arasında seçim yapabilecek. Şimdilik ticari filoda yaklaşık 300 böyle araç var.

Yıl sonuna dek Ojai'nin Denver, Las Vegas ve San Diego'ya da ulaşması gerekiyor. Waymo şimdiye dek, San Francisco'nun sokak manzarasının parçası hâline gelen ve 11 Amerikan kentinde çalışan dönüştürülmüş Jaguar'a dayanıyordu. Ama o araç hep geçici bir çözümdü - üretimi ve bakımı pahalı; hedef kitlesel ölçek ve nihayetinde kâr olduğunda bu bir sorun.

Ojai, modüler olan ve birden fazla araç tipinde çalışmak üzere tasarlanan otonom sürüş sisteminin altıncı neslini taşıyor - tüm ticari hesabın anahtarı bu. İçeride yeniden tasarlanmış bir arayüz ve yolculara asistanlık eden Gemini var.

Teknoloji bir yana bırakılınca daha ilginç bir şey kalıyor: Ojai, Çinli Geely'ye ait marka olan Zeekr'in minibüsü. Waymo, Zeekr ile 2021'den beri çalışıyor ve araç, tam da robotaksiler ve teslimat minibüsleri için tasarlanmış SEA-M platformu üzerine kurulu.

Hikâye burada siyasetle çarpışıyor. Çin'de üretilen araçlar yüksek Amerikan ithalat gümrük vergileriyle karşılaşıyor; bu da ülkeye giren her Ojai'nin fiyatını yükseltiyor. Temel araçlar üzerlerinde Çin bağlantılı teknolojinin tek bir parçası olmadan geliyor, ardından Waymo'nun Arizona'daki fabrikasına gidip otonom sürüş sistemiyle donatılıyor. Yani bir Amerikan şirketi otonom ulaşımın geleceğini Çin şasisi üzerine kuruyor, siyasi gereklilikleri karşılamak için o aracı iki parçaya bölüyor ve sonra bu ayrıcalık için gümrük ödüyor.

Ölçek küçük değil. Sevk edilen mala dair ayrıntılı gümrük verileriyle ithalatı izleyen New York merkezli araştırma kuruluşu MoffettNathanson, Waymo'nun 2026 sonuna dek ABD'ye 5.000 Ojai aracı sokma yolunda olduğunu tahmin ediyor. Bu, mevcut Jaguar filosunun iki katından fazla. Yalnızca temmuzda 725 araç girdi.

Robotaksilerin artık yalnızca bir Amerikan hikâyesi olmadığını da belirtmek gerek. Uber ve Pony.ai böyle araçları şimdiden Avrupa'ya getiriyor ve ilki Zagreb'de yolda. Bir teknoloji bölgeye geleceğe dair duyurularla değil ticari sözleşmelerle gelmeye başladığında soru daha somutlaşıyor: bize de ulaştığında sürücüsüz aracın kurallarını kim yazacak?