Пред една недела Anthropic потврди дека во заливот на Сан Франциско држи вистинска, „влажна“ биолошка лабораторија, во која вештачката интелигенција на компанијата се користи за физички експерименти. Оваа недела стигна и првото соопштение за успех: нов ензимски систем со, според компанијата, „својства што потсетуваат на CRISPR“.

CRISPR е природен имунолошки систем со кој бактериите се бранат од вируси, а кој научниците го претворија во широко користена алатка за уредување гени. Системот што го опишува Anthropic бил скриен во ДНК на бактериофаги – вируси што ги напаѓаат бактериите и се размножуваат во нив – и, според истражувачите, умее да „сече, копира и лепи ДНК“.

Компанијата не го продава толку откритието колку брзината. Лабораторијата работи од пролетва, а колку точно месеци – Anthropic не сакаше да каже. Самото пребарување, пак, траело 21 час: околу 950 агенти на Claude поминале низ податоците и потрошиле 210 милиони токени.

Директорот Дарио Амодеи признава дека откритието се потпира на туѓа работа: тим од Стенфорд претходно нашол систем кој „на некои начини е сличен на оној што го најде Claude“. Колку е ова ново и колку е големо, ќе пресуди пошироката научна заедница, а не соопштението за печат. Амодеи сепак нагласува дека системот го нашол „главно, иако не целосно“ Claude.

Anthropic не е ниту единствениот на ова поле. Истражувачи од Стенфорд токму објавија труд за работата со големи јазични модели и CRISPR, на Калифорнискиот универзитет во Сан Франциско со вештачка интелигенција дизајнираа ензими од нула, а Google својата алатка AlphaFold за биолошки истражувања ја лансираше уште во 2020 година. Разликата е што овде лабораторијата ја држи самата фирма што го продава моделот.

И тајмингот е тешко да се игнорира. Соопштението доаѓа веднаш откако шефовите на најголемите ВИ-компании, меѓу нив и Амодеи, јавно признаа дека моделите станале толку способни – и потенцијално опасни – што индустријата мора да забави и да развие процедури за безбедносно тестирање. Амодеи вели дека една од работите од кои најмногу се плаши е вештачката интелигенција да се искористи за биотероризам. Истиот човек пишува дека таа ќе ги „излечи повеќето болести за 5 до 10 години“. Во Anthropic очигледно пресметале дека добивката е поголема од опасноста.

Затоа можеби најважната реченица во целата приказна не е за ензимот, туку за тоа кој ја држи пипетата. „Нашата лабораторија изгледа како типична лабораторија за молекуларна биологија. Работиме само на најниските нивоа на биолошки ризик (BSL-1 и BSL-2) и не ракуваме со патогени што можат да заразат луѓе. Целата лабораториска работа ја вршат научници, луѓе“, соопшти компанијата.

Барем засега. Амодеи не ја исклучува целосно автоматизираната лабораторија: „Со текот на времето можеби ќе биде можно и самиот Claude безбедно да ги изведува експериментите, автономно управувајќи со лабораториската опрема, со соодветни заштити – но тоа денес не го правиме.“ Клучните зборови се „денес“ и „соодветни заштити“. А кој ќе процени кога заштитите се доволни – истата компанија што ја гради лабораторијата?