Секој четврти пензионер прима минимална пензија, а државата за доплата годинава издвојува 80 милиони евра

Од вкупно 349.334 пензионери во Македонија, 98.318 примаат минимална пензија. Тоа се 28,1 отсто, или повеќе од секој четврти пензионер, покажуваат податоците на Фондот за пензиско и инвалидско осигурување за август.

„Минимална пензија“ звучи како една бројка, но не е. Износот зависи од тоа кога човекот се пензионирал и колку стаж има, па најниските пензии моментно се движат од 20.288 до 23.945 денари. Сè што недостасува до законскиот минимум го доплаќа државата. За 2026 година, според Фондот, за тоа се предвидени околу 80 милиони евра.

Пресметката е приказна сама по себе. Најниската старосна пензија се мери како процент од просечната плата на сите вработени во 2002 година: 41 отсто за мажи со над 35 и жени со над 30 години стаж, 38 отсто за мажи со над 25 и жени со над 20 години, и 35 отсто за помалку стаж. Потоа на таа основица се додаваат редовните усогласувања и линеарните зголемувања од вкупно 7.000 денари. Во 2026 година, значи, основата за најранливите пензионери сè уште е плата од пред повеќе од две децении.

Директорот на Фондот на ПИОМ, Никола Мемов, вели дека моделот треба да се раздели. „Идниот модел треба јасно да го раздвојува пензискиот принцип – колку се уплатило и колку се остварува како право – од социјалната функција на државата“, смета тој. Слично бара и Асоцијацијата на друштвата за управување со пензиски фондови. Нејзиниот претседател Маријан Николовски вели дека за овие осигуреници парите треба однапред да се планираат во буџетот, за да се знае колку ги има и колку чинат.

Техничкото прашање е каде во буџетот ќе стои ставката од 80 милиони евра. Човечкото е друго: што кажува за една економија тоа што речиси сто илјади пензионери по годините стаж примаат износ што државата мора да го дополни за да стигне до минимумот? И дали некој пресметал колку од нив ќе бидат следните години?