Skip to content

Доенечката смртност пониска од просекот на ЕУ, но речиси секое десетто бебе во Македонија се раѓа предвреме

1 мин. читање
Сподели
Доенечката смртност пониска од просекот на ЕУ, но речиси секое десетто бебе во Македонија се раѓа предвреме

Ретко добра вест од македонското здравство, и вреди да се каже гласно. Според податоците на УНИЦЕФ за 2024 година, неонаталната смртност во Македонија изнесува 1,05 на 1.000 живородени деца, доенечката 2,26, а смртноста кај децата до петгодишна возраст 2,8. Просекот на доенечка смртност во Европската Унија за 2024 година е 3,5 на 1.000. Перинаталната смртност, според раководството на Клиниката за гинекологија и акушерство, е намалена за 87 отсто во последната деценија.

Бројките беа претставени по повод Светскиот ден на предвремено родените деца, од министерот за здравство Сашо Клековски, директорката на Клиниката, проф. д-р Ирена Алексиоска-Папестиев, и раководителката на Одделот за интензивна нега и терапија, д-р Елизабета Петковска.

Бебе родено со 715 грама отишло дома

Зад процентите стојат конкретни деца. Најмалото бебе испратено дома минатата година било родено во 24. гестациска недела со 715 грама, а најмалата родилна тежина што ја спомнаа беше 530 грама. Повеќе од 90 отсто од бебињата родени пред 32. недела се лекуваат на Клиниката. Таму се набавени 13 инкубатори, седум со донација и шест купени, затоплувачи за новороденчиња и ултразвучен апарат со три сонди за мозокот, белите дробови и срцето. Две докторки од неонатологијата биле на обука во Љубљана и по враќањето вовеле поставување централни венски катетри, за децата што лежат со месеци да не бидат постојано боцкани.

Министерот Клековски го сумираше рецептот: „Имаше јасна цел, програма зад таа цел и поддршка што траеше подолго од еден мандат.“ Последниот дел е можеби најважен. Колку програми на Балканот преживуваат промена на власта, наместо да почнуваат од нула со секој нов министер?

Спасуваме подобро, но се раѓаат прерано

Добрата вест има и друга страна. Во Македонија меѓу 9 и 10 отсто од бебињата се раѓаат пред навршени 37 гестациски недели, што е над европскиот просек. Годишно тоа се меѓу 600 и 700 деца. На Клиниката, од 1 јануари до 31 октомври годинава, имало 3.266 породувања и 3.216 живородени деца, од кои 610, или 19 отсто, предвреме. Уделот на Клиниката пораснал од 14 на 19 отсто, бидејќи таму се упатуваат ризичните бремености од цела држава.

Самиот министер призна дека пониската смртност не значи дека предвремените раѓања се поретки. Д-р Петковска беше уште подиректна: стилот на живеење е сменет. Сè повеќе млади мајки пушат пред и за време на бременоста, некои користат лесни дроги или лекови што не се препорачуваат, слабо се движат, а обезноста носи и шеќерна болест во бременоста.

Затоа фокусот сега се префрла на превенцијата, раното откривање на ризичните бремености и следењето на децата по отпуштањето од болница. Тоа е потешкиот дел. Инкубатор може да се купи. Навиките на идните мајки не се менуваат со набавка, туку со долга работа на терен, од матичниот гинеколог до патронажната сестра. Ќе има ли и за тоа програма што трае подолго од еден мандат?