Тетуан, „белата гулабица“ на северно Мароко: медина под заштита на УНЕСКО, шест стари порти и улици што личат на Андалузија

Кога шпанската новинарка Сара Карбонеро, нејзината најблиска пријателка, водителката Исабел Хименес, и Ракел Перера бараа неколку дена мир, отидоа на другата страна на Гибралтар, во северно Мароко. Карбонеро викендот го опиша со два збора: мир и хармонија. Поинтересно е каде точно ги нашле.

Се сместија во Royal Mansour Tamuda Bay, луксузен комплекс на брегот кај М’дик, дел од колекцијата хотели Royal Mansour. Мароканска архитектура, 55 вили и апартмани, едни на самата плажа, други меѓу градините, и спа центар од 4.300 квадратни метри со базени и амам. Кујната ја потпишува шпанскиот готвач Кике Дакоста: ресторанот Le Méditerranée, со риба, морски плодови и ориз, и поопуштениот Pool Beach, каде што иберискиот вкус се меша со јужноамерикански и азиски. „Па, всушност дојдовме само заради ова“, се шегуваше Карбонеро пред чинија ориз со јастог.

Имаше јога рано наутро, коктели „за животот и за нас“ и прошетки по плажата Тамуда Беј пред хотелот. Под една од фотографиите Карбонеро ја стави реченицата на Карлос Руис Сафон: „Морето сè враќа по некое време, особено спомените.“ Реченицата добива друга тежина кога ќе се знае дека неодамна ја загуби мајка си.

Тетуан, „белата гулабица“. Најдобриот дел од оваа приказна е на околу 25 километри од хотелот. Тетуан, кој арапските поети го нарекувале „белата гулабица“, бил главен град на шпанскиот протекторат во северно Мароко, и тоа се гледа на секој чекор. Ако прошеташ по авенијата Мохамед V, од плоштадот Мулај ел Мехди до плоштадот Хасан II, каде што е Кралската палата, ќе имаш чувство дека шеташ низ андалузиска населба, со фасади во зелено и бело.

Душата на градот сепак е медината, заштитена како светско наследство на УНЕСКО. Во неа се влегува низ една од шесте стари порти, меѓу кои Баб Тут и Баб ел Окла, а внатре те чека лавиринт од тесни улички, варосани фасади, дрвени врати, мали дворови и зоци каде што тезгите со зачини, керамика и ткаенини стојат до работилници во кои сè уште живее традиционалниот вез. Трговијата и секојдневниот живот течат рамо до рамо. Секој што поминал низ Старата скопска чаршија ќе ја препознае сцената, само со повеќе мирис на зачини.

Вреди да се видат и Мелах, старата еврејска населба, и плоштадот Мешуар, над кој доминира Кралската палата. Но Тетуан не завршува со стариот град. Енсанче, делот изграден за време на шпанскиот протекторат, со зградите во европски стил, плоштадите и кафулињата, е другото лице на градот, она што настанало кога се сретнале две култури.

Ако имаш повеќе денови, северниот брег нуди уште: пристаништето и рибните ресторани во М’дик, Фнидек до Гибралтарскиот теснец, Тангер на час возење со автомобил и Шефшауен, прочуениот син град во планините Риф, на околу 100 километри. Колкумина, кога ќе помислат на Мароко, гледаат нешто друго освен Маракеш и пустина? Северот е одговорот што ретко се спомнува.