Четири буџети за десет месеци: вториот ребаланс ги крати инвестициите, Узунов го нарекува „евтина детска буџетска гимнастика“

Буџет за 2026 изгласан кон крајот на минатата година. Прв ребаланс во јули. Втор ребаланс сега, во собраниска процедура, само три месеци подоцна. А за десетина дена, по закон, Владата треба да го достави и буџетот за 2027. „Ние за 10 месеци практично имаме четири буџети“, пресметува економскиот новинар Мирче Јовановски, и додава дека до крајот на годината може да дојде и нова прераспределба.

Вториот ребаланс ги крати и приходите и расходите за по околу 86 милиони евра. Дефицитот не се менува – останува 750 милиони евра, или 4,1 отсто од БДП. Се крати таму каде што најлесно се крати: кај капиталните инвестиции. Колку точно, зависи од тоа кој брои – околу 90 милиони евра ако се гледа само ставката за капитални расходи, околу 103 милиони ако се смета и фондот КАПЕФ. Во двата случаи насоката е иста. Во јули повисокиот дефицит беше оправдуван со повеќе инвестиции. Сега инвестициите паѓаат, а дефицитот останува.

Објаснувањето на министерката

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска вели дека приходите од акцизи се помали за 60 милиони евра, поради владините мерки за намалување на акцизите на горивата, и дека ребалансот само ги усогласува проекциите со реалните економски движења под притисок на глобалните тензии. Министерството додава и побавна реализација на дел од капиталните проекти и уверува дека инфраструктурните инвестиции продолжуваат.

Професорот Ванчо Узунов не купува. Според него, не може во јуни да не се знае што ќе се троши до октомври и дека толкави капитални инвестиции нема да има. Проблемот, вели, е во политичката реторика во која „капитални инвестиции“ значат развој и патишта без врска со реалноста. Сега министерката мора истовремено да покаже инвестиции и да ги намири пензионерите и социјалата, а парите не стигаат – па мора да прави, како што рече, „евтина детска буџетска гимнастика“.

Растот и понатаму е проектиран на 3,5 отсто, инфлацијата на 3,8. Во касата треба да влезат околу 6,1 милијарди евра, а да излезат над 6,84 милијарди. Кога буџетот се менува на секои три месеци, документот престанува да биде план и станува дневник на она што веќе се случило. Ако четвртиот буџет за годината стигне за десет дена, колку време ќе издржи пред петтиот?