Глобален пад на Microsoft: за еден час проблемот стигна до 74 држави, а поправката „не оди според планот“

Повеќе од десет часа милиони луѓе низ светот гледаат во замрзнати сандачиња и состаноци што не почнуваат. Outlook, Teams и Copilot паднаа во глобален прекин за кој експертите предупредуваат дека може да прерасне во еден од најлошите во историјата, со штета од милијарди долари. Microsoft вели дека не станува збор за хакерски напад и дека работи на поправка. Колку брзо, тоа е веќе друго прашање.

Бројките ја кажуваат брзината. Според Downdetector, страницата што ги следи пријавите за проблеми, за само еден час проблемот се проширил на 74 држави. Пријавите за Outlook доцна попладне по средноевропско време стигнале речиси до 140.000, повеќе од 2.000 пати над нормалата.

Што всушност се случило? Според Microsoft, не е кибернапад, туку проблем во сопствената инфраструктура, „зголемено оптоварување“ во повеќе региони. Проблемот не е во тоа што корисниците се премногу, туку во тоа што одреден број сервери неочекувано престанале да работат, па преостанатите се преоптовариле и едноставно не можеле да ги обработат сите барања. Компанијата во еден момент јавила за „позитивни резултати“ од поправките, а набрзо признала дека работите не одат според планот. Предупредуваат дека услугите, дури и кога ќе профункционираат, може повторно да паднат штом корисниците масовно почнат да се поврзуваат, па сега тестираат алтернативни начини за пристап.

Кога државата работи на туѓ сервер

Над 430 милиони луѓе користат апликации на Microsoft, а повеќе од 90 отсто од најголемите светски компании го користат нивниот четбот со вештачка интелигенција, Copilot. Падот не ги одмина ни технолошките гиганти OpenAI и Anthropic.

Најсериозно е таму каде што најмалку треба: во државните служби. Сингапурските власти им порачале на граѓаните за итни работи да користат телефонски центри, а австралиската сојузна држава Нов Јужен Велс побарала од луѓето да ги одложат доаѓањата во нејзините канцеларии. Под удар се нашле и австралиската разузнавачка служба и федералната полиција, а Претставничкиот дом на американскиот Конгрес објавил дека прекинот ги погодил и неговите корисници. Австралиското лекарско здружение смирува дека грижата за пациентите не е загрозена, бидејќи болниците секогаш можат да се вратат на хартиени рецепти.

Австралискиот министер за сајбер-безбедност Тони Берк рекол дека Microsoft верува оти ситуацијата е „слична на она што го видовме кај компанијата CrowdStrike, кога едно ажурирање тргна наопаку“. Тоа е глобалниот колапс што ги сруши болниците и аеродромите низ светот. Колку пати мора неколку сервери да го соборат светот за некој да заклучи дека не е паметно сè да виси на неколку компании?

Хаос за администраторите, забава за мрежите

Познатиот експерт за сајбер-безбедност Трој Хант предупредува дека Microsoft е огромен дел од самиот носечки столб на интернетот, па последиците одат многу подалеку од одложени состаноци. Луѓето не можат да закажуваат термини, да потврдуваат онлајн купувања ниту да пристапат до своите кориснички сметки, што според Хант покажува колку е важно фирмите да имаат резервни планови. Пол Спејн од компанијата Gorilla Technology е поостар: ако навистина не станува збор за хакерски напад, тогаш падот покажува „неверојатна неспособност“, поради која фирмите практично изгубиле цел работен ден.

Банки, универзитети и институции веќе предупредуваат на измамници. Хакерите ја користат паниката и праќаат лажни е-пораки и СМС-пораки во кои нудат „ИТ-поддршка“, а всушност се обидуваат да украдат податоци или да подметнат злонамерни апликации. Ако твојот Outlook не работи, а некој ти пишува дека ќе ти го поправи, не кликај.

А на мрежите, забава. Корисниците масовно се шегуваат на сметка на корпоративниот живот: популарна објава на X предлага враќање во раните 2000-ти и праќање е-пошта преку табела во Excel, како Кели Роуланд во хитот „Dilemma“. Една американска агенција за недвижности цинично забележала: „Денови како овој те потсетуваат дека целата твоја работа се сведува само на праќање мејлови.“

Смешно е, сè додека не се сетиш дека на тие сервери висат и болници, и полиција, и парламенти. Колку институции кај нас би имале план Б ако утре падне облакот на кој работат?