Skip to content

Математичар од Anthropic тврди дека ја решил Римановата хипотеза со Claude: компјутерот го потврдил доказот, а човечко објаснување уште нема

1 мин. читање
Сподели
Математичар од Anthropic тврди дека ја решил Римановата хипотеза со Claude: компјутерот го потврдил доказот, а човечко објаснување уште нема

Левент Алпоге имаше голема недела. Компанијата во која работи, Anthropic, стана првата лабораторија за напредна вештачка интелигенција што се тргува на берза. А тој, според сè што засега се гледа, решил еден од најважните отворени проблеми во математиката – Римановата хипотеза, поставена во 1859 година.

„Тајмингот е ужасен“, напишал самиот Алпоге во есејот со кој го објавил откритието. Во него опишува како во неделата навечер му пишал на извршниот директор Дарио Амодеи за да праша како воопшто се објавува такво нешто. Хипотезата е една од седумте „Милениумски проблеми“, за чие решение Институтот Клеј нуди милион долари. Нејзината суштина: зад навидум случајниот распоред на простите броеви стои скриена структура.

Алпоге тврди дека доказот го нашол низ „неверојатна збунетост“ во работа со Claude, моделот на неговиот работодавач, и со нескриена еуфорија пишува дека моделот „летал, танцувал и искрел близу до целта“. Ниту една маркетинг служба не би напишала подобра реченица – а ја напишал вработен, во неделата кога акциите на компанијата првпат излегоа на берза.

Сепак, тука има повеќе од самофалба. Доказот е запишан во Lean, програмски јазик со отворен код во кој математичките идеи се пишуваат како код, за компјутерот формално да провери дали секој чекор држи. Математичарите што го разгледуваат резултатот на платформата Zulip, меѓу кои и Ендрју Садерленд од MIT, потврдиле дека кодот успешно се компајлира, а доказот го провериле и независни извори. Во разговорот учествува и Крис Биркбек, теоретичар на броеви од Универзитетот на Источна Англија, чиј технички коментар, полн со имиња на теореми, собрал 20 реакции на чисто запрепастување.

Проблемот е во она што недостасува. Компјутерот вели „точно“, но засега луѓето не можат меѓусебно да си објаснат зошто. Алпоге признава дека се чувствува виновно што го објавува доказот без објаснување разбирливо за човек, но вели дека проблемот го опседнува уште од детството и дека „не би можел да живее“ ако чекаше. Ветува дека ќе работи на човечка верзија. Дотогаш, математиката има вистина што ја потпишал компајлер, а не човек.

Алпоге и Тристан Бакмастер, математичар од Универзитетот на Њујорк, објавиле и уште еден важен доказ, поврзан со Навие-Стоксовите равенки. Токму тие проблеми ова лето ја отворија трката меѓу ВИ-лабораториите и математичарите за решавање на старите отворени задачи.

А потоа се појави и вториот доказ. Рави Вакил, професор на Стенфорд и претседател на Американското математичко друштво, објави доказ за генерализираната Риманова хипотеза што го напишал постдокторантот Алесандро Мазуло, со напомена: „Сè е човечко, без никаква ВИ.“ Планот бил Мазуло да дојде на Стенфорд за една година, да го дотера текстот и да го провери кај доволно луѓе, но сега, вели Вакил, најдобро е нацртот да излезе веднаш. Мазуло вели дека доказот е плод на 12 години работа. Бидејќи не е запишан во Lean, засега никој не може да каже дали држи.

Двата доказа ги покажуваат двете лица на новата математика: машина што стигнала до одговор што луѓето сè уште не го разбираат, и човек што 12 години пишувал доказ што машина сè уште не го проверила. Во воведот Мазуло остава порака за секој математичар обесхрабрен од темпото и тонот на денешницата: „Сè уште сме тука. Итекако сме живи. Не одиме никаде.“ А кога ќе дојде конечниот одговор, чија ќе биде заслугата – на математичарот, на моделот или на компанијата што токму оваа недела излезе на берза?