Skip to content

ЖИВОТ НА КРЕДИТ

1 мин. читање
Сподели
ЖИВОТ НА КРЕДИТ

Државата се задолжува, компаниите се задолжуваат, граѓаните земаат кредити, а банките работат со позајмени пари и туѓи депозити. Македонија сè повеќе функционира преку задолжување. Но кој ќе ја плати конечната сметка?

Според податоците за октомври 2026 година, македонските граѓани должат приближно 4,95 милијарди евра, а компаниите уште 4,93 милијарди евра. Вкупно, речиси 10 милијарди евра кредити, со годишен раст од над 14 проценти.

И државата продолжува со задолжување. За 2027 година се планираат нови позајмувања, дел за покривање на буџетскиот дефицит, а дел за враќање на претходно создадените долгови. Според Предлог-буџетот на Македонија за 2027 година, државата планира ново задолжување од приближно 2,98 милијарди евра, вклучувајќи задолжување за рефинансирање на стари долгови.

Банките собираат депозити од граѓаните и компаниите, одобруваат кредити, купуваат државни обврзници и заработуваат од камати. И самите банки имаат финансиски обврски кон штедачите, кредиторите и другите институции.

Граѓаните плаќаат камати на станбените и потрошувачките кредити. Компаниите плаќаат камати за инвестиции и тековно работење. Државата плаќа камати од буџетот, кој се полни од даноците на истите тие граѓани и компании.

Задолжувањето само по себе не е проблем доколку создава ново производство, работни места и повисоки приходи. Проблемот настанува кога долговите растат побрзо од способноста за нивно враќање.

Колку од новите кредити создаваат реална економска вредност, а колку служат за покривање на тековната потрошувачка и старите обврски?

Колку милијарди евра годишно плаќаме само за камати?

И колку долго може да продолжи економски модел во кој растот сè повеќе зависи од ново задолжување?

Денес кредит зема државата, утре фирмата, задутре граѓанинот. Но долговите не исчезнуваат со потпис на нов договор. Тие пристигнуваат за наплата.

Македонија живее на кредит. Прашањето е дали утрешните генерации ќе наследат економија што создава вредност или сметки што допрва треба да се платат.