Kompania Castelion, e themeluar në vitin 2022 nga ish-drejtues të SpaceX, mblodhi një miliard dollarë në serinë C, me vlerë të vlerësuar prej 13 miliardë dollarësh (rreth 11,9 miliardë euro). Raundin e udhëhoqën së bashku Andreessen Horowitz, Carlyle dhe JPMorgan Chase. Produkti nuk është aplikacion dhe nuk është çip. Janë raketa hipersonike.

Ideja e firmës që në fillim ishte ndryshe nga ajo e kontraktorëve të mëdhenj ushtarakë: e njëjta armë, por e prodhuar më shpejt dhe më lirë. Për katër vjet ekzistencë tashmë ka mbledhur mbi 500 milionë dollarë në kontrata me ushtrinë amerikane. Kapitali i freskët shkon në prodhimin e raketave Blackbeard, të emërtuara sipas piratit anglez, në fabrikën në Nju Meksiko.

Pse pikërisht tani

Momenti nuk është i rastësishëm. Pentagoni do më shumë armë të tilla sepse rezervat amerikane të raketave hipersonike, atyre që fluturojnë më shpejt se pesëfishi i shpejtësisë së zërit, mbeten pas atyre kineze. Castelion shet zgjidhje për atë hendek, kurse investitorët blejnë pikërisht atë premtim. Nga miliardi, 800 milionë janë kapital, kurse 250 milionë linjë krediti e ripërtëritshme.

Vlen të ndalemi te kjo shifër. Trembëdhjetë miliardë dollarë është vlerë e vlerësuar për një firmë katërvjeçare që prodhon armë ende të pavendosura në përdorim serik. Kjo nuk është shifër prodhimi, por pritje se porositë do të vazhdojnë të vijnë. Andreessen Horowitz, Carlyle dhe JPMorgan nuk blenë fabrikë, por blenë qëndrimin se dekada e ardhshme do të paguajë shumë për armë të shpejta.

Sapo kapitali i rrezikut nga Lugina e Silikonit fillon t'i financojë raketat e jo aplikacionet për dërgesa, kjo thotë diçka për vendin ku investitorët presin të shkojë bota. Mbrojtja ishte me dekada klub i mbyllur i disa kontraktorëve gjigantë me kontrata të ngadalta. Tani në të hyjnë njerëz që erdhën nga industria e raketave për lëshimin e satelitëve, me të njëjtën logjikë: prodho më shpejt, shit më shumë.

Ballkani e njeh këtë skenë nga ana tjetër e tavolinës: me dekada rajoni është blerës i sistemeve ushtarake të huaja, jo prodhues. Prandaj nga këtu shihet më mirë ajo që nga Toransi i Kalifornisë duket si plan i zakonshëm biznesi. Pyetja nuk është nëse raketat hipersonike do të prodhohen më shpejt dhe më lirë. Kjo tashmë është vendosur, me një miliard dollarë dhe tre emra bankash poshtë saj. Pyetja është çfarë do të thotë kur rezervat mbushen para se dikush të shpjegojë për cilën luftë janë parashikuar.