Ndërsa gjysma e Evropës është me pushime, Komisioni Evropian njoftoi se fondi Scaleup Europe është plotësisht operativ dhe se investimet priten „në javët e ardhshme”. Marrëveshja e parë u bë publike që të nesërmen - gjë që tregon se marrëveshja ishte lidhur shumë para njoftimit.

Paratë shkojnë te ICEYE, kompani finlandeze e zbulimit satelitor, vlera e vlerësuar e së cilës tani kalon 11 miliardë dollarë (rreth 10 miliardë euro). Fondi ishte një nga investitorët kryesorë në raundin e saj të serisë F. Plani është që gjithsej 5 miliardë euro të shpërndahen në kompani në fazë rritjeje, të regjistruara në BE ose në vende partnere, që punojnë në sektorë strategjikë.

„Zbulimi me bazë në hapësirë po bëhet infrastrukturë kritike për qeveritë, ndërsa fondi Scaleup Europe ekziston që kompanitë si jona të mos jenë të detyruara ta braktisin Evropën për të konkurruar globalisht”, shkroi drejtori ekzekutiv i ICEYE, Rafall Moxhevski, në LinkedIn. Fjalia e zbulon diagnozën e vërtetë: problemi i Evropës nuk është se s'ka ide, por se kompanitë e saj largohen kur u nevojitet kapital serioz.

Para publike, administrues privat

Ajo që e bën këtë fond të ndryshëm nga programet e zakonshme evropiane është se kush e mban timonin. Në vend që ta drejtojnë institucionet nga Brukseli, administrimi i është besuar administruesit suedez të aseteve EQT, i zgjedhur përmes një thirrjeje të hapur për „menaxherë fondesh me përvojë”. Mes kandidatëve ishin edhe Eurazeo, Northzone e Vitruvian Partners, ndërsa Atomico ishte konkurrenti i fundit - ndoshta i penguar sepse selinë e ka në Londër, jashtë Unionit.

EQT administron mbi 300 miliardë dollarë asete. „Evropa e ka dëshmuar aftësinë për të krijuar kompani teknologjike të suksesshme në fazë të hershme; sfida tani është që ato biznese të rriten në lidere globale duke i ruajtur rrënjët e tyre evropiane”, deklaroi drejtori ekzekutiv Per Francen.

Kush i dha paratë

Mbyllja e parë e fondit është ankoruar me një miliardë euro nga vetë Komisioni, ndërsa pranë saj qëndrojnë investitorë institucionalë nga i gjithë kontinenti: giganti gjerman i sigurimeve Allianz, fondi pensional holandez ABP përmes APG, spanjollët CriteriaCaixa e Mouro Capital, italianët Fondazione Compagnia di San Paolo, Intesa Sanpaolo e Fondazione Cariplo, dhe danezët EIFO e Novo Holdings.

Mbledhja e mjeteve do të shtrihet deri në vitin 2027, ndërsa raundi i dytë mund të hapet edhe për investitorë joevropianë - me kusht që të jenë në përputhje me objektivat e fondit. Sipas raportimeve, Komisioni ka lënë të kuptohet se fondi një ditë mund të rritet deri në 25 miliardë euro. Kjo është shifra së cilës vlen t'i kushtohet vëmendje: me 5 miliardë Evropa është përjashtim në oborrin e vet, por ende e vogël krahasuar me fondet amerikane e aziatike të rritjes.

Dhe këtu është pyetja që njoftimi nuk e shtron. Mandati i EQT-së është i gjerë - „duke përfshirë, por pa u kufizuar te teknologjia e thellë, shkencat e jetës, teknologjia e pastër, prodhimi i avancuar dhe teknologjitë dixhitale”. Një mandat kaq i gjerë do të thotë se vendimin se ku shkojnë paratë publike evropiane e merr një administrues privat suedez, e jo një organ i zgjedhur. Ndoshta pikërisht kjo është poenta, sepse institucionet deri tani nuk janë shquar me kapitalin e rrezikut. Por le të mbetet e shkruar se kështu është vendosur.

Për një startap nga ky rajon, marrëveshja e parë është edhe mesazh edhe masë. Mesazh: ekziston kapital evropian që nuk kërkon zhvendosje në Kaliforni. Masë: ai kapital deri tani shkon te një firmë me vlerë mbi 11 miliardë dollarë, e jo te ajo që kërkon milionin e vet të parë. Faza e rritjes është pikërisht kjo - faza në të cilën tashmë duhet të kesh mbërritur.