„Kumbari“ i inteligjencës artificiale: „Çernobili“ i IA-së mund të vijë këtë vit ose vitin tjetër

Kur njeriu që hodhi themelet e inteligjencës artificiale thotë se ndoshta do të ishte më mirë të mos e kishim krijuar kurrë, kjo nuk është një kolumnë e zakonshme për teknofobët. Geoffrey Hinton, një nga „kumbarët“ e saj dhe fitues i Çmimit Nobel për fizikë, paralajmëroi se njerëzimi qysh këtë vit ose vitin tjetër mund të përjetojë një krizë serioze të shkaktuar nga inteligjenca artificiale.

Hinton nuk mendon për robotë nga fantashkenca. Ai flet për diçka shumë më tokësore: ndërprerje të mëdha të energjisë elektrike ose një sistem bankar që nuk punon për ditë të tëra. Në një intervistë për një media britanike, shkencëtari 78-vjeçar, puna e të cilit mbi rrjetet nervore artificiale hodhi bazat e sistemeve të sotme, tha se dhjetë vitet e ardhshme do të tregojnë nëse njerëzimi do t'ia dalë t'i frenojë rreziqet.

Çernobil pa rrezatim

Incidentet e fundit të sigurisë me sistemet autonome të inteligjencës artificiale Hinton i krahason me aksidentin në centralin bërthamor amerikan Three Mile Island në vitin 1979. Paralajmërim, por jo katastrofë. Katastrofa, mendon ai, ende nuk ka ardhur - një lloj „Çernobili“ i inteligjencës artificiale. Jo aksident bërthamor, por sulm kibernetik që mund ta presë furnizimin me rrymë ose ta paralizojë përkohësisht sistemin financiar.

Cinizmi qëndron në atë se, sipas tij, pikërisht një krizë e tillë më në fund mund t'i detyronte liderët botërorë të merren seriozisht me rregullimin. Pra, së pari duhet të fiken dritat që dikush të reagojë. Sa herë deri tani kemi parë institucione që zgjohen vetëm pasi dëmi është bërë tashmë?

Kush i njeh rreziqet, e megjithatë nxiton

Hinton nuk i kursen as shefat e kompanive më të mëdha teknologjike. Ai shprehu mosbesim të thellë ndaj shefit të OpenAI, Sam Altman, dhe atë, Mark Zuckerbergun dhe Elon Muskun i akuzoi se i njohin rreziqet, por përparësi u japin fitimit dhe garës me konkurrencën. Ky është vlerësimi i tij për motivet e tyre, jo fakt i vërtetuar - por vjen nga një njeri që i njeh këto sisteme nga brenda.

Propozimi i tij është i thjeshtë: sistemet më të përparuara të testohen detyrimisht para se të arrijnë te publiku, sipas shembullit të Agjencisë amerikane për Ushqim dhe Barna, e cila kërkon prova për sigurinë e çdo ilaçi para se ta miratojë. Prodhuesit do të duhej të provonin para një rregullatori të pavarur se dobia është më e madhe se dëmi. Me këtë ai i kundërvihet drejtpërdrejt qasjes së Donald Trumpit, që do më pak rregulla që kompanitë amerikane të mund të konkurrojnë me Kinën.

Hinton e la Google-in në vitin 2023 që të mund të fliste më lirshëm për rreziqet. Shpresën nuk e humb - mendon se njerëzit ende mund ta drejtojnë zhvillimin dhe t'i parandalojnë pasojat më të këqija, por për këtë do të nevojiten përpjekje shumë më të mëdha nga qeveritë, shkencëtarët dhe industria. Pyetja është vetëm nëse dikush do ta dëgjojë para apo pas „Çernobilit“ të parë.