AB'de enflasyon yüzde 3,8'e fırladı, Makedonya'da 2,7 - sendikanın tüketici sepeti ise bir yılda 4.355 dinar pahalandı

Avrupa yeniden ısınıyor, hem de iyi anlamda değil. Eurostat'a göre eylülde yıllık enflasyon hem Avrupa Birliği'nde hem de avro bölgesinde, ağustostaki yüzde 3,2'nin ardından yüzde 3,8'e ulaştı. Enflasyon 27 üye ülkenin 23'ünde arttı, üçünde değişmedi ve yalnızca birinde düştü.

Baş sorumlu enerji. Avro bölgesinde enerji, ağustostaki yüzde 14,3'ün ardından yıllık bazda yüzde 18,8 pahalandı ve tek başına genel enflasyona 1,71 puan katkı yaptı. Hizmetler yüzde 3,2, gıda, alkol ve tütün yüzde 1,4 arttı. En zor durumda olanlar Romanya, Litvanya ve Bulgaristan. 2026 başından beri avro bölgesi üyesi olan Bulgaristan'da eylülde enflasyon yüzde 5,6 oldu. Diğer uçta yüzde birle İsveç var.

Makedonya'da Devlet İstatistik Kurumu'na göre eylülde yıllık enflasyon yüzde 2,7; ağustosa kıyasla fiyatlar ortalamada kıpırdamadı. Bu, Avrupa ortalamasının 1,1 puan altında; ancak rakamlar tamamen karşılaştırılabilir değil: Eurostat uyumlaştırılmış endeks kullanıyor, Makedonya verisi ise ulusal yaşam maliyeti endeksine dayanıyor.

Ortalama, neyin pahalandığını gizliyor

"Değişmeyen" aylık endeksin arkasında çok farklı hareketler var. Ulaşım yüzde 3,4, eğlence, spor ve kültür yüzde 3,7 ucuzladı. Ama gıda ve alkolsüz içecekler sadece bir ayda yüzde 0,5, yıllık bazda ise yüzde 1,7 pahalandı. Konut, su, elektrik ve yakıtlar yüzde 0,2, giyim ve ayakkabı yüzde 0,3, eğitim yüzde 0,4 arttı.

Makedonya Sendikalar Birliği daha somut bir tablo sunuyor. Sendikanın asgari tüketici sepeti eylülde 69.432 dinar oldu - ağustostan 757 dinar, geçen yılın eylül ayından 4.355 dinar fazla. Bir ailenin sadece gıda ve içeceğe aylık 25.259 dinar ihtiyacı var; bu, sepetin tamamının üçte birinden fazla.

Henüz raflara ulaşmamış bir sinyal de var. Kok ve rafine petrol ürünlerinin ithalat fiyatları ağustosta temmuza göre yüzde 17,2 daha yüksekti. Bu, pompadaki benzinin o kadar pahalanacağı anlamına gelmiyor; ama pahalı yakıt ulaşıma, teslimata ve üretime, oradan da diğer ürünlerin fiyatlarına yansıyabilir.

Enflasyon seviyeyi değil hızı ölçer. Yavaşladığında fiyatlar geri dönmez, sadece daha yavaş artar. Sokak röportajında bir vatandaş, bir kilo domuz etinin 250 dinardan 500 ya da 600 dinara çıktığını söylüyor. Bu resmi istatistik değil, ama insanların aklında kalan rakam bu. Sadece gıda ve içeceğe ayda 25.000 dinardan fazla harcayan bir aile için yüzde 2,7 ne kadar iyi bir haber?