Mbi 4.000 bomba pranë shtëpive nën Tumbe Kafe, ndërsa shteti ka vetëm dy piroteknikë të punësuar

Lufta e Parë Botërore përfundoi në vitin 1918. Në Manastir, gërmimi vazhdon. Në kazermën e vjetër nën Tumbe Kafe këto ditë janë nxjerrë edhe mbi 1.700 bomba dore dhe mina tromblonike, me çka numri në atë lokacion e kaloi 4.000. Sipas drejtorit të Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim, Stojançe Angelov, shtëpitë më të afërta janë 200 metra në vijë ajrore.

Angelov pret edhe mbi 1.000 bomba dhe mjete të tjera vdekjeprurëse të pashpërthyera. Dhe ky nuk është vendi i vetëm. Sipas tij, ka edhe disa lokacione kritike në rajonin e Manastirit për të cilat ka informacione për qindra, e në disa vende edhe mijëra mjete. Në vitin 2020, pranë stadiumit, u gjetën rreth 12.000 predha artilerie. Vetëm këto dy vendndodhje japin mbi 16.000 mjete shpërthyese për gjashtë vjet, ndërsa evidencë e plotë publike e të gjeturave nga 1918 e këtej nuk ka.

Kush i pastron të gjitha këto?

Këtu historia pushon së qeni histori. Në Maqedoni kanë mbetur vetëm dy piroteknikë të punësuar profesionalisht, që duhet ta mbulojnë gjithë territorin. Në aksionin e pranverës bombat i nxori pirotekniku i Manastirit Gjorgji Stefanov, vetëm. Tani e ndihmojnë tre pensionistë të MPB-së, dy ish-pjesëtarë të „Tigrave“ dhe një nga Seksioni kundër terrorizmit, të angazhuar me kontratë vepre.

Angelov thotë se është në proces punësimi i një pirotekniku tjetër dhe se e pret para Vitit të Ri. Kuadro të gatshme, thotë ai, nuk ka askund, ndërsa të rinjtë duhet të kalojnë një trajnim trefazor që zgjat së paku një vit e gjysmë. Me ndryshimet e Ligjit për Mbrojtje dhe Shpëtim, pensionistët mund të angazhohen edhe rreth dhjetë vjet.

Pra, një nga zanatet më të rrezikshme në shtet varet nga disa njerëz dhe nga vullneti i pensionistëve. Për bomba që qëndrojnë atje që nga viti 1918. Pse trajnimi i piroteknikëve të rinj fillon vetëm kur të vjetrit të largohen?

Manastiri pothuajse dy vjet ishte nën zjarr artilerie, ndërsa sot mbi atë tokë jetojnë familje. Angelov u bën thirrje qytetarëve të mos prekin asgjë që i ngjan bombës, predhës ose projektilit dhe të telefonojnë menjëherë në 112. Duken të vjetra dhe të ndryshkura, thotë ai, por janë jashtëzakonisht të rrezikshme dhe mund të aktivizohen nga goditja. Në Manastir kjo nuk është metaforë për të kaluarën. Është udhëzim për gërmimin e themeleve.