Njëzet e pesë vjet Marrëveshja e Ohrit, dy festime të ndara: Qeveria në sallë, BDI në të vetën

Njëzet e pesë vjet nga Marrëveshja Kornizë e Ohrit, kurse shteti nuk arriti të organizojë një shënim të përbashkët. Qeveria mbajti seancë solemne. BDI mbajti festimin e vet. Secili para pllakave të veta përkujtimore, secili me versionin e vet të të njëjtit dokument.

Seancën qeveritare e kryesoi zëvendëskryeministri Aleksandar Nikolloski. Kryeministri Hristijan Mickoski nuk ishte i pranishëm - përvjetorin e shënoi me një postim në Facebook. „Të kaluarën nuk mund ta ndryshojmë, por mund të vendosim çfarë të ardhmeje do të ndërtojmë”, shkroi ai. Për një dokument që ndaloi luftën në vitin 2001, kjo është prani mjaft ekonomike.

Zëvendëskryeministri i parë Bekim Sali porositi se nëse politikanët e vitit 2001 ndërtuan paqe dhe barazi institucionale, ky brez duhet të ndërtojë besim afatgjatë mes bashkësive. Nikolloski nga ana e tij e shfrytëzoi rastin për të folur për autostradat Shkup-Bllacë dhe Tetovë-Gostivar, por nuk la pa e drejtuar gishtin nga BDI se marrëveshjen e përdorin për pikë partiake.

BDI me festimin e vet dhe porosinë e vet

Nga BDI u përgjigjën se Marrëveshja e Ohrit nuk mund të pranohet në mënyrë selektive - të respektohet aty ku i konvenon pushtetit, kurse të anashkalohet aty ku garanton barazi. Partia u paraqit si bartëse e procesit të shndërrimit të marrëveshjes nga dokument paqeje në realitet kushtetues dhe institucional.

Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova ishte në Strugë, ku porositi se pikërisht ai qytet është shembull elokuent i respektimit të dallimeve. Lideri i Aleancës për Shqiptarët Arben Taravari kërkoi marrëveshje të re. Ministri i Drejtësisë Jeton Shasivari deklaroi se marrëveshja është përgjegjësi institucionale e vazhdueshme, e jo vetëm datë historike. Kryetari i Kuvendit Afrim Gashi bëri thirrje që dokumenti të shihet mbi dallimet politike.

Secili prej tyre ka një pikë. Problemi është se asnjëri prej tyre nuk e thotë para të njëjtës tryezë.

Kush ishte ulur në atë tryezë në vitin 2001

Marrëveshja u nënshkrua më 13 gusht 2001, në rezidencën presidenciale në Vodno, pas konfliktit të armatosur. E nënshkruan presidenti i atëhershëm Boris Trajkovski, kryeministri Lupço Georgievski, lideri i LSDM-së Branko Cërvenkovski, lideri i PPD-së Imer Imeri dhe lideri i PDSH-së Arben Xhaferi, me ndërmjetësim të BE-së dhe SHBA-së.

Asnjëri nga pesë nënshkruesit nuk është më në politikë. Tre nuk janë në jetë - Trajkovski humbi jetën në vitin 2004, Imeri ndërroi jetë në vitin 2008, Xhaferi në vitin 2012. Kurse dokumenti që e nënshkruan edhe sot interpretohet ndryshe, varësisht se kush e mban foltoren.

Njëzet e pesë vjet janë afat i mjaftueshëm që një shtet të vendosë nëse ka datë të përbashkët apo dy të ndara. Përgjigjja që dhanë institucionet këtë të mërkurë ishte e qartë dhe pa asnjë justifikim: dy festime, dy salla, dy publikë. Kur të vijë përvjetori i ardhshëm, ia vlen të kontrollohet nëse dikush qoftë edhe një herë propozoi të ulen bashkë - apo të gjithë u pajtuan se kështu është më rehat.