Ministri i Punëve të Jashtme Timço Mucunski foli në mbledhjen e shefave të diplomacisë së shteteve anëtare të NATO-s në Helsingborg, Suedi, me një mesazh që nuk ishte zbutur diplomatikisht. „Ballkani Perëndimor mbetet një zonë në Evropë në të cilën ekziston ndikim serioz dashakeq", deklaroi Mucunski. Përkthim - nuk e keni zgjidhur problemin. Vetëm e keni harruar.

Mbledhja në Helsingborg (21-22 maj 2026) shërben për përgatitjen e Samitit të ardhshëm të NATO-s në Ankara, të caktuar për korrikun e këtij viti. Rendi i ditës mbulon të gjitha sfidat aktuale të sigurisë - Ukrainën, Lindjen e Mesme, kërcënimet kibernetike, dezinformatat. Ballkani nuk ishte në rreshtat e parë të agjendës. Mucunski këmbënguli që të vendosej.

Teza e tij - rajoni funksionon si hapësirë e kontestuar ku ndërpriten pesë linja ndikimi: integrimi evropian, presioni rus, interesat e infrastrukturës kineze, nacionalizmi etnik dhe fushatat e dezinformatave. Institucionet e dobëta vendore nënkuptojnë dyer të hapura për ndikim të jashtëm. Ende nuk kemi gjetur mënyrë t'i mbyllim ato dyer pa mbështetje shtesë perëndimore.

Për shpenzimet e mbrojtjes, Mucunski përmendi objektivin e NATO-s prej 5 për qind të PBB-së për mbrojtjen. Me një shtesë të rëndësishme - jo vetëm shpenzime, por edhe ndërtim të institucioneve të qëndrueshme, sigurinë kibernetike dhe kuptimin publik për sfidat e sigurisë. Mesazh më i mençur sesa shifrat klasike për armë dhe tanke. Dezinformata në epokën 5G mund të bëjë dëme që asnjë brigadë tanke nuk mund t'i kthejë.

Pyetja që mbetet pa përgjigje të hapur - çfarë merr Maqedonia konkretisht. Deklaratat në Helsingborg janë një gjë, fondet dhe programet janë diçka tjetër. Samiti i vitit të kaluar në Hagë solli detyrime për financim të rritur të mbrojtjes - por sa nga ato para arrijnë te institucionet maqedonase? Sa nga to përfundojnë si forcim i vërtetë i sigurisë? Pyetje për të cilat Mucunski nuk u përgjigj publikisht. Ndoshta as nuk duhet. Por qytetarët kanë të drejtë të dinë nëse 5 për qind e PBB-së për mbrojtjen do të thotë edhe 5 për qind më shumë siguri, apo thjesht 5 për qind më pak buxhet për gjëra të tjera.