Ligji për zbatimin e projektit „Shkupi - Kryeqytet Evropian i Kulturës 2028” nuk u gjend në rendin e ditës të seancës së 119-të parlamentare. Kryetari i Kuvendit Afrim Gashi thjesht nuk e propozoi - pa arsyetim, pa koment, pa asnjë fjali për shkakun.

Ky ishte kompromisi i arritur në koordinimin e jashtëzakonshëm me koordinatorët e grupeve parlamentare, pasi opozita me reagime procedurale bllokoi përcaktimin e rendit të ditës. Propozues i ligjit është grupi parlamentar i VMRO-DPMNE-së.

Pse ligji shkaktoi fare stuhi

Projektligji parashikon themelimin e Fondacionit „Kryeqyteti Evropian i Kulturës - Shkupi 2028”, prokurimet e të cilit do të përjashtoheshin nga Ligji për prokurimet publike. Kjo është fjalia kyçe. Projekti vlen rreth 21 milionë euro nga buxheti shtetëror dhe ato lokale, plus 500.000 euro nga fondet evropiane.

Komisioni Shtetëror për Parandalimin e Korrupsionit paralajmëroi se procedura e shkurtuar legjislative me të cilën anashkalohen ligjet sistemike paraqet rrezik të lartë korrupsioni. Komisioni ishte eksplicit: përjashtimet nga Ligji për prokurimet publike kërkojnë arsyetim të qartë dhe të detajuar me mekanizma efikasë antikorrupsion. As njëra as tjetra nuk u ofrua.

Ish-ministrja e Kulturës dhe deputetja e LSDM-së Bisera Kostadinovska Stojçevska kërkoi tërheqjen me një formulim që nuk lë hapësirë interpretimi: ligji është „legalizim i korrupsionit”.

Por opozita nuk u ngrit për shkak të korrupsionit

Këtu historia degëzohet. Ajo që fizikisht bllokoi rendin e ditës nuk ishin prokurimet publike. BDI, Lidhja Shqiptare dhe Aleanca për Shqiptarët reaguan sepse materialet në gjuhën shqipe nuk kishin nënshkrimin e kryetarit dhe numrin e arkivit.

Pas tërheqjes, deputetët e BDI-së kërkuan shpjegim pse u hoq pika. Talat Xhaferi vuri në dukje se Gashi e ka shkelur Rregulloren - vetëm propozuesi, jo kryetari i Kuvendit, ka autorizim ta tërheqë një pikë nga rendi i ditës. Rina Ajdari këmbënguli për transparencë: „E thirrët koordinimin e jashtëzakonshëm. Duhet të shpjegoni pse pika 'Shkupi 2028' u hoq nga rendi i ditës dhe të jeni transparentë.”

Gashi u përgjigj se tërheqja u dakordua në koordinim dhe se problemi kryesor në projektligj janë çështjet „procedurale”.

Ku shkon ligji tani

Sipas marrëveshjes, ligji do të vihet në një seancë të re pas pushimit veror të deputetëve. Nikolla Micevski nga VMRO-DPMNE njoftoi se ligji do të përpunohet, por konfirmoi se qeveria mbetet e përkushtuar për përfundimin e projektit.

„Përpunuar” është fjala që ia vlen të mbahet mend. Problemi me këtë ligj kurrë nuk ishte te nënshkrimi dhe numri i arkivit - ai ishte shkasi. Problemi është se 21 milionë euro para publike duhet të shpenzohen jashtë Ligjit për prokurimet publike, ndërsa institucioni puna e të cilit është të paralajmërojë për korrupsion tashmë tha se kjo është rrezik i lartë.

Pushimi veror është gjë e mirë për deputetët. Pyetja është nëse është gjë e mirë edhe për ligjin - apo është vetëm koha në të cilën stuhia qetësohet, ndërsa teksti kthehet me të njëjtën përmbajtje dhe procedurë më të mirë.