„Mendoj se zgjedhje do të ketë kur t'u mbarojnë paratë“. Me këtë fjali lideri i LSDM-së, Venko Filipçe, e mbylli në brifingun e sotëm parashikimin politik për vjeshtën - dhe njëkohësisht pranoi diçka që rrallë thuhet me zë: opozita nuk pret zgjedhje sepse ka plan, por sepse pret që pushtetit t'i mbarojë buxheti.

Çfarë njofton konkretisht LSDM-ja

Nga fillimi i shtatorit, kur deputetët kthehen nga pushimi, LSDM-ja do të parashtrojë interpelancë për punën e kryetarit të Kuvendit, Afrim Gashi, për shkak të, siç thotë Filipçe, shkeljes së Rregullores në disa raste. Interpelanca e dytë do të parashtrohet për ministrin e vetëqeverisjes lokale, Ivan Stoillkoviq.

Arsyeja e së dytës është incidenti në seancën për rikonstruktimin e qeverisë. Sipas pretendimeve të opozitës, Stoillkoviq i ka fyer dhe sharë deputetët Fatmir Bitiqi dhe Mitko Trajçullevski, ndërsa sipas BDI-së, gjatë pushimit ka sulmuar edhe deputeten Arbana Pasholi në klubin e deputetëve. LSDM-ja e mbështeti edhe komisionin hetimor që e kërkoi BDI-ja.

Fronti i tretë është projektligji për „Shkupi - kryeqytet evropian i kulturës 2028“. Filipçe e vlerësoi si skandaloz, me argument që është konkret dhe i verifikueshëm: Qyteti i Shkupit do të themelonte një fondacion të veçantë i cili në prokurimet e veta nuk do të ishte i detyruar ta zbatonte Ligjin për prokurime publike. Ligji para dy ditësh u tërhoq nga rendi i ditës me njoftimin se do të shqyrtohet nga shtatori. LSDM-ja thotë se do ta bllokojë me të gjitha mekanizmat demokratike.

Nëse ai përshkrim është i saktë, kjo është pika e vetme më serioze e gjithë brifingut. Anashkalimi i Ligjit për prokurime publike nuk është çështje politike - është çështje se kush dhe si i shpenzon paratë e qytetit.

Pyetja e deputetit si institucion që nuk funksionon

Filipçe pretendon se dje ishte i vetmi nga opozita që arriti të parashtronte pyetje, edhe pse kishte një listë të tërë të paraqiturish, dhe se Kuvendi është kthyer në makineri votimi ku propozimet e opozitës nuk arrijnë në rendin e ditës përmes lojërave procedurale.

Interesant është komenti i tij për deputeten e Aleancës për Shqiptarët, Ilire Dauti, e cila e bllokoi seancën duke kërkuar përgjigje. Filipçe nuk mendoi se ajo ishte pjesë e ndonjë skenari: „Fakt është se Rregullorja u shkel dhe se ajo njëzet ditë nuk mori përgjigje për një pyetje me shkrim, prandaj vendosi ta bllokonte seancën“.

Njëzet ditë pa përgjigje për një pyetje me shkrim. Kjo është shifër që nuk varet nga ai që është në pushtet dhe vlen për çdo deputet nga cilado anë.

Uji, Gostivari dhe pyetja për puset

Filipçe pyeti nëse dikush i kontrollon puset te Vardari dhe Lepenci që e plotësojnë Rashçen, pasi javën e kaluar shkupjanët panë shkumë të bardhë që derdhej nga Lepenci në Vardar. Për Gostivarin kërkoi të shpjegohet mbi çfarë baze pushteti vlerësoi se uji mund të përdoret si teknik, por jo për pije, dhe theksoi se Komisioni për sëmundje ngjitëse vetëm tani po jep rekomandime.

Këtu erdhi edhe fjalia më politike e gjithë fjalimit: „Në kohën time nuk kishte as epidemi as helmim. Mickoski mund të tundë duart sa të dojë“. Nga një njeri që ishte ministër i shëndetësisë, kjo është fjali që kërkon vëmendje - nga të dyja anët.

Kriza që e paralajmëron

Argumentin për krizën e shtatorit Filipçe e ndërton mbi faktorë të jashtëm konkretë: nivel jashtëzakonisht i ulët i ujit të Danubit, gjendje krize e shpallur në Serbi dhe Hungari, fikje e një pjese të impianteve bërthamore hungareze për shkak të mungesës së ujit për ftohje, dhe pasiguria rreth luftës në Iran që i tërheq karburantet lart. Plus pjesa vendore - shpenzimet për shkollat në shtator, mungesa e njoftimeve për rritje pagash dhe çmimet në rritje.

Një pjesë e atyre faktorëve është reale dhe e matshme. Një pjesë është vlerësim. Dallimin mes tyre do ta tregojë shtatori, jo brifingu.

Kredia hungareze dhe shifra prej 60 milionësh

Për kredinë hungareze Filipçe kërkon llogari: sa ishte provizioni, sa nga paratë janë shfrytëzuar dhe çfarë ndodh me të pashfrytëzuarat. Sipas informacionit të tij, nga 250 milionë eurot e paralajmëruara për komunat janë shfrytëzuar vetëm 60 milionë, sepse komunat nuk kanë kapacitet t'i realizojnë projektet.

„Ku shkuan paratë e tjera“, pyeti ai. Kjo është pyetje me përgjigje të verifikueshme - dhe pikërisht prandaj meriton të mos mbetet vetëm fjali nga brifingu, por të marrë shifër nga ai që i mban të dhënat.

Për Marrëveshjen e Prespës dhe garancitë e brendshme Filipçe ishte i ashpër: „Çfarë janë garancitë e brendshme? Unë mendoj se kjo është valle“, duke vlerësuar se asnjë vend nuk ka pasur garanci dhe se ekzistojnë vetëm kritere që duhen plotësuar. A është kjo e saktë apo jo, vjeshta do ta tregojë. Deri atëherë, gjëja më e matshme nga gjithë brifingu mbeten dy interpelancat dhe data - fillimi i shtatorit.