Këtë herë shifrat janë të nënshkruara. Alcazar Energy Partners publikoi mbylljen financiare për Parkun e Erës Shtip - financim primar borxhi mbi 115 milionë euro, i siguruar nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, Korporata Ndërkombëtare Financiare e Bankës Botërore, Erste Group Bank, plus një linjë kredie vendore për TVSH nga Sparkasse Banka Shkup. Investimi i përgjithshëm për këtë fazë është 180 milionë euro.

Mbyllje financiare do të thotë se paratë janë siguruar dhe kontraktuar, jo njoftuar. Ky është dallimi mes këtij lajmi dhe shumicës së kumtesave energjetike që lexojmë çdo vit.

Çfarë ndërtohet saktësisht

Faza e parë sjell 131,25 megavat përmes njëzet e një turbinave, secila nga 6,25 megavat. Projekti pritet të jetë plotësisht operativ deri në vitin 2028, të prodhojë energji elektrike të mjaftueshme për mbi 148.000 familje në vit dhe të parandalojë emisione deri në 573.000 tonë ekuivalent CO₂ në vit. Në ndërtim dhe funksionim do të angazhohen më shumë se 300 persona.

Kjo është e para nga tri fazat e planifikuara në të njëjtin klaster. Pas realizimit të plotë, kapaciteti i instaluar duhet të arrijë 396 megavat me 54 turbina, të shpërndara në territorin e komunave Karbinci, Radovish dhe Shtip, rreth 75 kilometra në juglindje të Shkupit.

Detaji që u përmend më së paku

Fjalia më interesante në të gjithë kumtesën nuk është asnjëra nga shifrat më lart. Ajo thotë se Parku i Erës Shtip është projekti më i madh i erës në rajon i zhvilluar tërësisht mbi bazën e një marrëveshjeje private për blerjen e energjisë elektrike - pa u mbështetur në mbështetje shtetërore. Ka marrëveshje afatgjatë blerjeje me një korporatë ndërkombëtare me rejting krediti investues.

Kjo do të thotë se të ardhurat e projektit nuk varen nga subvencioni, tarifa preferenciale apo garancia nga buxheti maqedonas. Për një vend ku „investim i madh“ zakonisht do të thotë edhe ekspozim i madh shtetëror, ky është model tjetër - dhe pikërisht prandaj është precedent për financimin privat të infrastrukturës në rajon.

Ku fillojnë vlerësimet

Nga kjo pikë e tutje, shifrat pushojnë së qeni të kontraktuara dhe fillojnë të jenë parashikime. Kryeministri Hristijan Mickoski gjatë vizitës në Shtip deklaroi se investimi, pas realizimit të plotë, duhet të arrijë vlerën prej rreth gjysmë miliardi dollarësh. Ai shtoi se projekti parashikon edhe infrastrukturë të re rrugore në komunat nëpër të cilat kalon dhe se investitori ka shprehur interes edhe për projekte të tjera në vend.

Pastaj vjen shifra më e madhe nga të gjitha. Mickoski theksoi se për shkak të ekspansionit të inteligjencës artificiale, në 15 vitet e ardhshme Evropës do t'i duhen 1.000 teravat-orë shtesë energji elektrike, ndërsa potenciali maqedonas për kapacitete të tilla prodhuese është 24 teravat-orë. E kthyer në para, sipas deklaratës së tij, kjo do të thotë sektor i ri biznesi me vlerë rreth 2 miliardë euro në vit.

Këtu ia vlen të dallohet çfarë është çfarë. Është kontraktuar financim prej 115 milionësh dhe investim prej 180 milionësh për 131 megavat. Është planifikuar zgjerimi deri në 396 megavat. Është vlerësuar prodhim prej rreth një teravat-ore në vit pas realizimit të plotë. Ndërsa 24 teravat-orët dhe 2 miliardë eurot në vit janë potencial - kjo është shifër për atë që do të mund të ndërtohej nëse gjithçka tjetër shkon si duhet.

Dallimi mes atyre kategorive është dallimi mes një turbine që qëndron në Karbinci dhe një prezantimi. Faza e parë tani ka para, banka dhe afate, dhe ajo meriton të konsiderohet reale. Për dy fazat e tjera nuk ka konstruksion financiar të publikuar, ndërsa për 24 teravat-orët nuk ka as projekt.

Nëse deri në vitin 2028 njëzet e një turbina vërtet punojnë te Shtipi dhe furnizojnë 148.000 familje pa asnjë denar nga buxheti, ky është lajmi më i mirë në energjetikën maqedonase këtë dekadë. Dhe kjo është plotësisht e mjaftueshme - nuk ka nevojë të paraqitet si pavarësi energjetike para se të rrotullohet fleta e parë.