Dyzet e tetë orë. Aq i duheshin Rillet-it, një startapi amerikan për kontabilitet me inteligjencë artificiale, të mblidhte 100 milionë dollarë (rreth 86 milionë euro) dhe të arrinte një vlerë të vlerësuar prej një miliardi. Firma, thotë themeluesi i saj, nuk kërkonte para.

Historia shkon kështu. Para disa javësh Rillet mbajti një mbledhje bordi dhe u tregoi investitorëve si po rritej: të ardhurat në nivel vjetor u dyfishuan vetëm në tremujorin e fundit, erdhën klientë të rinj mes të cilëve edhe kompani të listuara, kurse u lidh edhe një kontratë me gjigantin e auditimit EY. Pas mbledhjes filluan të fluturojnë mesazhet dhe telefonatat - dhe dy ditë më vonë firma vlente një miliard.

Ajo që shitet këtu nuk është softuer, por mungesë. Në SHBA mungojnë kontabilistë, dhe kjo nuk është e re - numri i të diplomuarve në kontabilitet bie që nga viti 2010. Sipas një raporti të fundit, 61 për qind e drejtuesve financiarë patën problem të gjenin kuadro në vitin e fundit. Kur një profesion mbetet pa njerëz, kushdo që ofron zëvendësim gjen investitor.

Nikolas Kop, bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i Rillet, pretendon se klientët nuk po testojnë - por po i heqin drejtpërdrejt sistemet ekzistuese. Pesëdhjetë për qind e klientëve të tij vijnë nga Intuit, tridhjetë për qind nga NetSuite dhe Sage Intacct, kurse njëzet për qind nga Oracle, SAP, Workday dhe Microsoft. „Inteligjenca artificiale do t'i godasë ashpër këta lojtarë të vjetër”, thotë ai.

Investitorët, sigurisht, flasin si investitorë. Set Pierpon nga Iconiq, që udhëhoqi raundin, thotë se marrëveshja erdhi shpejt, por „nuk ishte nisje e ftohtë”, sepse Rillet tashmë kishte dëshmuar se mund t'i mundë firmat që e mbajnë kategorinë prej dekadash. Zhulien Bek nga Sequoia nga ana e tij njofton se „operacionet financiare agjentike” mund të bëhen një nga mundësitë më të mëdha softuerike të kësaj epoke. Kushdo që ka investuar para është i detyruar të tingëllojë kështu - kjo nuk është provë, kjo është pjesë e transaksionit.

Më interesante është pjesa që rrallë përmendet në njoftime të tilla. Rreth tre muaj më parë Rillet lëshoi një funksion që u mundëson kontabilistëve ta kontrollojnë çdo vendim të algoritmit - cilat shifra i nxori dhe si i llogariti. Kjo nuk është marketing, kjo është pranim se sistemi duhet të jetë i verifikueshëm për të guxuar fare të hyjë në kontabilitet. Rregullat amerikane edhe sot kërkojnë që një njeri ta miratojë çdo transaksion të bërë nga një agjent.

Kop nuk mendon se pason një largim masiv i kontabilistëve - një hulumtim i Stanfordit tregoi së fundmi se deri tani nuk ka zhvendosje të gjerë të vendeve të punës. Enti amerikan i statistikës parashikon se nevoja për kontabilistë do të rritet për së paku 5 për qind deri në vitin 2034. A do të mbetet kjo ashtu kur agjentët të mësojnë edhe pak - kjo është pyetje së cilës asnjë investitor nuk ka interes t'i përgjigjet sinqerisht.